Home / Event / Lectio Divina: Chúa Nhật II Mùa Chay (C)

Lectio Divina: Chúa Nhật II Mùa Chay (C)

Chủ Nhật 17 Tháng Ba, 2019

|

Chúa Giêsu Hiển Dung

Phương cách mới làm viên mãn những lời tiên tri

Lc 9:28-36

 

1. Lời nguyện mở đầu

Lạy Chúa Giêsu, xin hãy sai Thần Khí Chúa đến giúp chúng con đọc Kinh Thánh với cùng tâm tình mà Chúa đã đọc cho các môn đệ trên đường Emmau.   Trong ánh sáng của Lời Chúa, được viết trong Kinh Thánh, Chúa đã giúp các môn đệ khám phá ra được sự hiện diện của Thiên Chúa trong nỗi đau buồn về bản án và cái chết của Chúa.  Vì thế, cây thập giá tưởng như là sự kết thúc của mọi niềm hy vọng, đã trở nên nguồn mạch của sự sống và sự sống lại.

Xin hãy tạo trong chúng con sự thinh lặng để chúng con có thể lắng nghe tiếng Chúa trong sự Tác Tạo và trong Kinh Thánh, trong các sự kiện của đời sống hằng ngày và trong những người chung quanh, nhất là những người nghèo khó và đau khổ.  Nguyện xin Lời Chúa hướng dẫn chúng con để, giống như hai môn đệ từ Emmau, chúng con cũng sẽ được hưởng sức mạnh sự phục sinh của Chúa và làm chứng cho những người khác rằng Chúa đang sống hiện hữu giữa chúng con như nguồn mạch của tình anh em, công lý và hòa bình.  Chúng con cầu xin vì danh Chúa Giêsu, con Đức Maria, Đấng đã mặc khải cho chúng con về Chúa Cha và đã sai Chúa Thánh Thần đến với chúng con.  Amen.

 

2. Bài Đọc 

 

a) Chìa khóa dẫn đến bài đọc:

Một vài ngày trước đó, Đức Giêsu đã nói rằng chính Người, Con Một Thiên Chúa, phải chịu xét xử và bị đóng đinh bởi những kẻ có thẩm quyền (Lc 9:22; Mc 8:31).  Dựa theo các dữ kiện trong các sách Tin Mừng Máccô và Mátthêu, các môn đệ, đặc biệt là ông Phêrô, đã không hiểu được những điều Chúa Giêsu nói và đã cảm thấy bất an bởi lời ấy (Mt 16:22; Mc 8:32).  Đức Giêsu đã phản ứng mạnh mẽ và quay sang Phêrô gọi ông là Satan (Mt 16:23; Mc 8:33).  Do bởi vì những lời của Chúa Giêsu đã không tương ứng với ý tưởng một Đấng Cứu Thế vinh quang mà họ đã mường tượng.  Luca không đề cập đến phản ứng của Phêrô và câu trả lời mạnh mẽ của Chúa Giêsu, nhưng ông có mô tả, như những Thánh Sử khác, cảnh Chúa Biến Hình.  Luca xem việc Chúa Biến Hình như là một sự hỗ trợ cho các môn đệ để cho các ông có thể vượt thắng được sự bất an và thay đổi ý tưởng của họ về Đấng Cứu Thế (Lc 9:28-36).  Đem ba môn đệ cùng đi với Người, Chúa Giêsu lên núi cầu nguyện và, trong khi Người đang cầu nguyện, Người biến hình.  Khi đọc văn bản, tốt hơn chúng ta nên lưu ý đến những điểm sau đây:  “Ai xuất hiện cùng với Chúa Giêsu trên núi để đàm đạo cùng Người?  Chủ đề của cuộc đàm đạo là gì?  Thái độ của các môn đệ ra sao?”

 

b) Phần phân đoạn văn bản để trợ giúp cho bài đọc:

Lc 9:28:  Giây phút khủng hoảng

Lc 9:29:  Sự thay đổi diễn ra trong lúc cầu nguyện

Lc 9:30-31:  Sự xuất hiện của hai người đàn ông và cuộc đàm đạo của họ với Chúa Giêsu

Lc 9:32-34:  Phản ứng của các môn đệ

Lc 9:35-36:  Tiếng nói của Chúa Cha

 

c) Tin Mừng:

28 Khi ấy, Chúa Giêsu đưa Phêrô, Giacôbê và Gioan lên núi cầu nguyện. 29 Và đang khi cầu nguyện, diện mạo Người biến đổi khác thường và áo Người trở nên trắng tinh sáng láng. 30 Bỗng có hai vị đàm đạo với Người, đó là Môsê và Êlia, 31 hiện đến uy nghi, và nói về sự chết của Người sẽ thực hiện tại Giêrusalem. 32 Phêrô và hai bạn ông đang ngủ mê, chợt tỉnh dậy, thấy vinh quang của Chúa và hai vị đang đứng với Người. 33 Lúc hai vị từ biệt Chúa, Phêrô thưa cùng Chúa Giêsu rằng: “Lạy Thầy, chúng con được ở đây thì tốt lắm; chúng con xin làm ba lều, một cho Thầy, một cho Môsê, và một cho Êlia”. Khi nói thế, Phêrô không rõ mình nói gì. 34 Lúc ông còn đang nói, thì một đám mây bao phủ các Ngài và thấy các ngài biến vào trong đám mây, các môn đệ đều kinh hoàng. 35 Bấy giờ từ đám mây có tiếng phán rằng: “Đây là Con Ta yêu dấu, các ngươi hãy nghe lời Người”. 36 Và khi tiếng đang phán ra, thì chỉ thấy còn mình Chúa Giêsu. Suốt thời gian đó, các môn đệ giữ kín không nói với ai những điều mình đã chứng kiến.

 

3. Giây phút thinh lặng cầu nguyện

Để Lời Chúa có thể thấm nhập và soi sáng đời sống chúng ta.

 

4. Một vài câu hỏi gợi ý 

Để giúp chúng ta trong phần suy gẫm cá nhân.

a) Điểm nào trong câu chuyện Chúa Biến Hình đã làm bạn hài lòng nhất?  Tại sao?

b) Những ai cùng đi lên núi với Chúa Giêsu?  Tại sao họ lại đi?

c) Ông Môisen và tiên tri Êlia xuất hiện trên núi bên cạnh Chúa Giêsu.  Tầm quan trọng của hai vị này trong Cựu Ước đối với Chúa Giêsu, đối với các môn đệ, đối với các giáo đoàn trong thập niên 80 là gì?  Và đối với chúng ta ngày nay là gì?

d) Lời tiên tri nào trong Cựu Ước được viên mãn trong lời của Chúa Cha nói về Chúa Giêsu?

e) Thái độ của các môn đệ trong câu chuyện này là gì?

f) Đã có hiện tượng biến hình trong cuộc sống của bạn chưa?  Kinh nghiệm về hiện tượng biến hình đã giúp bạn hoàn thành sứ vụ của mình tốt đẹp hơn như thế nào?

g) Hãy so sánh lời mô tả của Luca về việc Biến Hình của Chúa Giêsu (Lc 9:28-36) với lời mô tả về nỗi lo buồn của Chúa Giêsu trong Vườn Cây Dầu (Lc 22:39-46).  Hãy cố gắng tìm xem có bất kỳ điểm tương đồng nào không.  Ý nghĩa của những điểm tương đồng này là gì?

 

5. Chìa khóa dẫn đến bài đọc

 Dành cho những ai muốn đào sâu vào trong chủ đề

 a) Bối cảnh về bài giảng của Chúa Giêsu:  

Trong hai chương trước của sách Tin Mừng Luca, sự đổi mới được đem đến bởi Chúa Giêsu thì nổi bật và mối căng thẳng giữa Mới và Cũ ngày càng tăng.  Cuối cùng, Chúa Giêsu nhận ra rằng không có ai hiểu được ý của Người và lại càng không hiểu về chính con người của Chúa.  Người ta đã nghĩ rằng Người giống như Gioan Tiền Hô, tiên tri Êlia hay một tiên tri thuở xưa (Lc 9:18-19).  Các môn đệ chấp nhận Người là Đấng Cứu Thế, nhưng là Đấng Cứu Thế vinh quang, theo như lời tuyên truyền bởi nhà cầm quyền và những chức sắc tôn giáo của Đền Thờ (Lc 9:20-21).  Đức Giêsu đã cố gắng giải thích với các môn đệ của Người rằng cuộc hành trình được dự kiến bởi các tiên tri là cuộc hành trình đau thương bởi vì sự ràng buộc của nó với những kẻ bị hắt hủi trong xã hội và người môn đệ chỉ có thể là môn đệ nếu người ấy tự vác lấy thập giá của mình (Lc 9:22-26).  Tuy nhiên, Người đã không thành công cho lắm.  Trong một bối cảnh khủng hoảng như thế, việc Chúa Hiển Dung xảy ra.

Trong những năm của thập niên 30, kinh nghiệm Chúa Biến Hình đã có một ý nghĩa rất quan trọng trong đời sống của Chúa Giêsu và cũng như của các môn đệ.  Nó đã giúp họ vượt qua cuộc khủng hoảng đức tin và thay đổi ý tưởng của họ về Đấng Cứu Thế.  Vào những năm của thập niên 80, khi Luca đang viết sách cho các giáo đoàn Kitô hữu ở Hy Lạp, ý nghĩa của cuộc Biến Hình đã được đào sâu và mở rộng.  Trong ánh sáng sự Phục Sinh của Chúa Giêsu và của việc truyền bá Tin Mừng giữa dân ngoại trong hầu hết các quốc gia, từ miền Paléstine đến nước Ý, kinh nghiệm của việc Chúa Biến Hình đã bắt đầu được xem như là một lời xác tín của các cộng đoàn Kitô hữu vào Đức Giêsu, Con Thiên Chúa.  Hai ý nghĩa được hiện diện trong lời mô tả và diễn giải của việc Chúa Biến Hình trong Tin Mừng theo thánh Luca.

 

b) Lời bình luận về văn bản:

Lc 9:28:  Thời khắc khủng hoảng

Có vài lần, Chúa Giêsu gặp phải rắc rối với dân chúng, với các giới chức tôn giáo và các nhà cầm quyền thời ấy (Lc 4:28-29; 5:20-21; 6:2-11; 7:30,39; 8:37; 9:9).  Người biết họ sẽ không để yên cho Người làm những việc Người đã làm.  Chẳng chóng thì chầy họ sẽ bắt Người.  Ngoài ra, trong xã hội thời ấy, việc công bố về Vương Quốc Nước Trời, như Chúa Giêsu đã làm, là việc không thể nào được dung thứ.  Người hoặc giả phải rút lui hay là sẽ phải chết!  Không có sự chọn lựa nào khác.  Chúa Giêsu đã không rút lui.  Do đó, cây thập giá đã thấp thoáng xuất hiện, không chỉ là chuyện có thể xảy ra mà là một điều chắc chắn (Lc 9:22).  Cùng với cây thập giá, cũng có xuất hiện sự cám dỗ với ý nghĩ về một Đấng Cứu Thế Vinh Quang, thay vì Đấng Cứu Thế Chịu Đóng Đinhngười tôi tớ chịu đau khổ, được công bố bởi ngôn sứ Isaia (Mc 8:32-33).  Vào lúc khó khăn này, Chúa Giêsu đi lên núi để cầu nguyện, đi theo cùng với Người có các ông Phêrô, Giacôbê và Gioan.  Qua lời cầu nguyện của mình, Chúa Giêsu tìm kiếm sức mạnh để khỏi bị mất khả năng định hướng trong sứ vụ của mình (xem Mc 1:35).

 

Lc 9:29:  Sự biến đổi xảy ra trong lúc cầu nguyện  

Ngay khi Chúa Giêsu bắt đầu cầu nguyện, diện mạo Người biến đổi và Người xuất hiện vinh quang.  Dung mạo Người thay đổi và áo Người trở nên trắng tinh sáng láng.  Đó là sự vinh quang mà các môn đệ mường tượng về Đấng Mêssia.  Việc biến hình này cho các ông biết rõ ràng rằng Đức Giêsu đích thực là Đấng Thiên Sai được tất cả mọi người mong đợi.  Nhưng những gì xảy ra tiếp theo sau việc Chúa Biến Hình sẽ chỉ ra rằng con đường đi đến vinh quang thì khá khác so với những gì họ đã tưởng tượng.  Việc biến hình sẽ là lời mời gọi để hoán cải.

 

Lc 9:30-31:  Hai người xuất hiện đàm đạo với Chúa Giêsu

Cùng với Chúa Giêsu và trong cùng một trạng thái vinh quang có sự xuất hiện của các ông Môisen và Êlia, hai nhân vật lớn của Cựu Ước, đại diện cho Lề Luật và các Ngôn Sứ.  Họ đàm đạo với Chúa Giêsu về “cuộc Xuất Hành đem lại sự viên mãn tại Giêrusalem”.  Như vậy, trước mặt các môn đệ, Lề Luật và các Ngôn Sứ xác nhận rằng Đức Giêsu chính là Đấng Mêssia vinh quang, được hứa hẹn trong Cựu Ước và được chờ đợi bởi toàn dân.  Các ông cũng còn xác nhận rằng con đường dẫn đến sự Vinh Quang là con đường đau khổ của sự xuất hành.  Cuộc Xuất Hành của Chúa Giêsu là cuộc thương khó, cái chết và sự sống lại của Người.  Qua “cuộc xuất hành” của mình, Chúa Giêsu đánh đổ sự thống trị của tư tưởng sai lầm về Đấng Mêssia được tuyên truyền bởi nhà cầm quyền và bởi các viên chức tôn giáo và gài bẫy mọi người trong điều mơ ước về một vị Mêssia anh hùng dân tộc và vinh quang.  Kinh nghiệm Chúa Biến Hình đã xác nhận rằng Đức Giêsu là Đấng Mêssia Tôi Tớ được chỉ định như một sự trợ giúp để giải thoát họ khỏi những ý tưởng sai lầm về Đấng Thiên Sai và để khám phá ra ý nghĩa thực sự của Vương Quốc Nước Trời.

 

Lc 9:32-34:  Phản ứng của các môn đệ

Các môn đệ đã ngủ say.  Khi các ông thức dậy, nhìn thấy Chúa Giêsu trong vinh quang và có hai người đàn ông cùng với Người.  Nhưng phản ứng của Phêrô cho thấy rằng các ông đã không nhận thức được ý nghĩa thực sự của vinh quang mà Chúa Giêsu đã hiện ra cho các ông.  Như thường cũng xảy ra với chúng ta, các ông chỉ nhận thức được những gì liên quan đến họ.  Ngoài những điều ấy thì họ không chú ý đến.  “Lạy Thầy, chúng con được ở đây thì tốt lắm!”  Và các ông không còn muốn đi xuống núi nữa!  Khi vấn đề là cây thập giá, cho dù trên Núi Biến Hình hay là Núi Cây Dầu (Lc 22:45), các ông ngủ say!  Các ông ưa chuộng sự Vinh Quang hơn là Thập Giá!  Các ông không muốn nói đến hoặc nghe về cây thập giá.  Các ông muốn nắm chắc giây phút vinh quang trên núi, và các ông đề nghị xin dựng ba lều.  Phêrô không biết mình đang nói gì.

Trong khi Phêrô còn đang nói, thì có một đám mây hạ xuống từ trên cao và bao phủ các Ngài.  Thánh Luca nói rằng các môn đệ đã kinh hoảng khi đám mây bao phủ họ.  Đám mây là biểu tượng cho sự hiện diện của Thiên Chúa.  Đám mây đi theo đám đông dân chúng trên cuộc hành trình của họ qua sa mạc (Xh 40:34-38; Ds 10:11-12).  Khi Chúa Giêsu lên trời, Người đã được bao phủ bởi một đám mây và họ không còn nhìn thấy Người (Cv 1:9).  Đây là dấu hiệu cho thấy rằng Đức Giêsu đã mãi mãi tiến vào thế giới của Thiên Chúa.

 

Lc 9:35-36:  Tiếng nói của Chúa Cha

Một giọng nói từ trong đám mây phán rằng:  “Đây là Con Ta Yêu Dấu, Đấng Được Tuyển Chọn, các ngươi hãy nghe lời Người”.  Với cùng một câu mà ngôn sứ Isaia đã công bố Đấng Mêssia-Tôi Tớ (Is 42:1).  Đầu tiên là các ông Môisen và Êlia, bây giờ đến chính Thiên Chúa trình diện Đức Giêsu như là Đấng Cứu Thế-Tôi Tớ, Đấng bước tới vinh quang qua cây thập giá.  Tiếng nói kết thúc với một lời khuyên cuối cùng:  “Các ngươi hãy nghe lời Người!”  Đang lúc tiếng nói từ trời phát ra, các ông Môisen và Êlia biến mất, và chỉ thấy còn mình Chúa Giêsu.  Điều này có nghĩa rằng từ giờ trở đi sẽ chỉ có Đức Giêsu giải thích Kinh Thánh và ý muốn của Thiên Chúa.  Người là Lời Thiên Chúa dành cho các môn đệ:  “Các ngươi hãy nghe lời Người!”

Lời tuyên bố “Đây là Con Ta Yêu Dấu, Đấng Được Chọn, các ngươi hãy nghe lời Người” rất quan trọng cho các giáo đoàn vào những năm cuối thập niên 80.  Qua sự khẳng định này, Thiên Chúa Cha đã xác nhận niềm tin của các Kitô hữu vào Đức Giêsu là Con Một Thiên Chúa.  Vào thời Chúa Giêsu, đó là những năm 30, từ ngữ Con Thiên Chúa được dành riêng cho một người có phẩm giá và sứ vụ rất cao.  Chính Đức Giêsu đã đưa ra ý nghĩa liên quan đến từ ngữ này bằng cách nói rằng tất cả đều là con cái Thiên Chúa (xem Ga 10:33-35).  Tuy nhiên đối với một số người thì danh hiệu Con Thiên Chúa đã trở thành bản tóm gọn tất cả mọi danh hiệu, hơn một trăm danh hiệu mà các Kitô hữu tiên khởi đã đặt cho Chúa Giêsu vào hậu bán thế kỷ thứ nhất.  Trong những thế kỷ sau đó, danh hiệu Con Thiên Chúađã được Giáo Hội tập trung tất cả niềm tin vào con người của Đức Giêsu.

 

c) Phần phụ chú:

i) Việc Chúa Biến Hình đã được ghi lại trong ba sách Tin Mừng:  Mátthêu (Mt 17:1-9), Máccô (Mc 9:2-8) và Luca (Lc 9:28-36).  Điều này cho thấy rằng cảnh này chứa một sứ điệp rất quan trọng.  Như đã nói, đó là điều trợ giúp rất nhiều cho Chúa Giêsu, cho các môn đệ và cho các cộng đoàn tiên khởi.  Nó xác nhận rằng Đức Giêsu trong sứ vụ của Người là Đấng Cứu Thế-Tôi Tớ.  Nó đã giúp cho các môn đệ vượt qua cuộc khủng hoảng mà cây thập giá và sự đau khổ đã gây ra cho họ.  Nó hướng dẫn các cộng đoàn để đào sâu thêm đức tin của họ vào Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa, Đấng đã được mặc khải bởi Chúa Cha và Đấng đã trở nên chìa khóa mới để giải thích Lề Luật và lời các Ngôn Sứ.  Sự kiện Chúa Biến Hình tiếp tục là sự trợ giúp trong việc khắc phục khủng hoảng mà cây thập giá và sự đau khổ đem đến vào ngày nay.  Ba môn đệ say ngủ là sự phản ảnh của tất cả chúng ta.  Tiếng nói của Chúa Cha được nói với chúng ta như đã nói với các ông:  “Đây là Con Ta Yêu Dấu, Đấng Được Chọn; các ngươi hãy nghe lời Người!”

 

ii) Trong Tin Mừng của Luca, có một sự tương đồng giữa cảnh Chúa Biến Hình (Lc 9:28-36) và cảnh Chúa Giêsu buồn sầu trong Vườn Cây Dầu (Lc 22:39-46).  Chúng ta có thể lưu ý những điều sau đây:  trong cả hai cảnh, Chúa Giêsu đi lên núi cầu nguyện và đem theo ba môn đệ, Phêrô, Giacôbê và Gioan.  Trong cả hai trường hợp, diện mạo của Chúa Giêsu được biến đổi và Người biến hình trước mặt các ông; vinh quang tại lúc Chúa Biến Hình, đổ mồ hôi máu trong Vườn Cây Dầu.  Cả hai lần những nhân vật trên trời xuất hiện để an ủi Người, các ông Môisen và Êlia và thiên thần từ trời.  Trong cả hai lần Chúa Biến Hình và Chúa Lo Buồn, các môn đệ say ngủ, dường như các ông đứng ngoài sự kiện và dường như họ không hiểu được gì.  Tại phần cuối của cả hai câu chuyện, Chúa Giêsu tái hợp với các môn đệ.  Không còn nghi ngờ gì, Luca muốn nhấn mạnh đến sự tương đồng giữa hai cảnh này.  Đó là điều gì?  Đó là trong sự suy gẫm và cầu nguyện, chúng ta sẽ thành công trong việc hiểu được ý nghĩa mà nó vượt khỏi phạm vi từ ngữ, và để cảm nhận được chủ đích của tác giả.  Chúa Thánh Thần sẽ hướng dẫn chúng ta.

 

iii)  Thánh Luca mô tả việc Chúa Biến Hình.  Có những lần trong đời chúng ta khi đau khổ đến nỗi mà chúng ta có thể nghĩ rằng:  “Thiên Chúa đã bỏ tôi!  Người không còn ở với tôi nữa!”  Và sau đó đột nhiên chúng ta nhận ra rằng Người chẳng bao giờ bỏ rơi chúng ta, mà là mắt của chúng ta đã bị bịt kín và đã không nhận thức được sự hiện diện của Thiên Chúa.  Rồi thì mọi việc được thay đổi và biến dạng.  Đó là sự biến hình!  Điều này xảy ra hàng ngày trong đời sống chúng ta.

 

6. Thánh Vịnh 42 (41)

 “Linh hồn tôi khao khát Thiên Chúa hằng sống!”

Như nai rừng mong mỏi tìm về suối nước trong,
hồn con cũng trông mong được gần Ngài, lạy Chúa.
Linh hồn con khao khát Chúa Trời, là Chúa Trời hằng sống.
Bao giờ con được đến vào bệ kiến Tôn Nhan?

Châu lệ là cơm bánh đêm ngày,
khi thiên hạ thường ngày cứ hỏi:
“Này Thiên Chúa ngươi đâu? ”
Tôi thả hồn miên man tưởng nhớ
thuở tiến về lều thánh cao sang
đến tận nhà Thiên Chúa,
cùng muôn tiếng reo mừng tán tạ,
giữa sóng người trẩy hội tưng bừng.

Hồn tôi hỡi, cớ sao phiền muộn,
xót xa phận mình mãi làm chi?
Hãy cậy trông Thiên Chúa, tôi còn tán tụng Người,
Người là Đấng cứu độ, là Thiên Chúa của tôi.
Lạy Chúa, con chìm sâu trong phiền muộn,
nên chi từ giải đất Giođan,
cũng như rặng Khéc-môn cao ngất, và núi nhỏ Mi-xa,
con tưởng nhớ đến Ngài.
Kìa vực thẳm kêu gào vực thẳm,
khi tiếng thác của Ngài tuôn đổ ầm vang.
Sóng cồn theo nước cuốn,
Ngài để cho tràn ngập thân này.

Ban ngày CHÚA gửi tình thương xuống,
con ngâm nga bài thánh nhạc thâu đêm
thành kinh nguyện dâng Chúa Trời nguồn sống.
Con thưa cùng Thiên Chúa,
là núi đá bảo vệ đời con: “Chúa quên con sao đành?
Sao con phải lang thang tiều tuỵ,
bị quân thù áp bức mãi không thôi? ”
Xương cốt con gãy rời từng khúc,
bởi đối phương lăng nhục thân này,
khi thiên hạ thường ngày cứ hỏi:
“Này Thiên Chúa ngươi đâu? ”

Hồn tôi hỡi, cớ sao phiền muộn,
xót xa phận mình mãi làm chi?
Hãy cậy trông Thiên Chúa, tôi còn tán tụng Người,
Người là Đấng cứu độ, là Thiên Chúa của tôi.

 

7. Lời Nguyện Kết

Lạy Chúa Giêsu, chúng con xin cảm tạ Chúa về Lời Chúa đã giúp chúng con hiểu rõ hơn ý muốn của Chúa Cha.  Nguyện xin Thần Khí Chúa soi sáng các việc làm của chúng con và ban cho chúng con sức mạnh để thực thi Lời Chúa đã mặc khải cho chúng con.  Nguyện xin cho chúng con, được trở nên giống như Đức Maria, thân mẫu Chúa, không những chỉ lắng nghe mà còn thực hành Lời Chúa.  Chúa là Đấng hằng sống hằng trị cùng với Đức Chúa Cha trong sự hiệp nhất với Chúa Thánh Thần đến muôn thuở muôn đời.  Amen.

Check Also

Thắp nến cầu nguyện cho người thân yêu đã qua đời

THẮP NẾN CẦU NGUYỆN CHO CÁC LINH HỒN Cầu nguyện cho người thân yêu, không …