Đây là bản tóm lược di sản thiêng liêng của ngài, bức họa này đã truyền cảm hứng cho một bức tranh của Salvador Dalí.
Trong các tác phẩm của Thánh Gioan Thánh Giá—một trong những nhà thần bí vĩ đại nhất trong lịch sử—hàng ngàn người đã tìm thấy một con đường để đến gần Thiên Chúa hơn. Tuy nhiên, ít người biết đến hình ảnh Đức Kitô chịu nạn mà vị thánh này đã phác họa sau khi nhận được một thị kiến thần bí.
Đó là một bức phác họa nhỏ (kích thước ban đầu khoảng 5,7 x 4,8 cm), mà Thánh Gioan Thánh Giá đã vẽ trong thời gian ngài ở Avila. Tại đây, theo yêu cầu của Thánh Têrêsa Giêsu, ngài được bổ nhiệm làm linh hướng cho các nữ tu Cát Minh tại tu viện Nhập Thể từ năm 1572 đến 1577.

Các ghi chép đương thời kể lại rằng Thánh Gioan đã có một thị kiến về Đức Kitô chịu đóng đinh, và sau đó ngài đã phác họa lại trên một mảnh giấy nhỏ. Vị thánh sau đó đã tặng bức vẽ cho một trong các nữ tu tại tu viện. Bức phác họa này, hiện được lưu giữ tại chính tu viện đó trong một hộp thánh tích bằng gỗ mạ vàng đơn giản, có thể được chiêm ngưỡng bởi những du khách đến bảo tàng của tu viện.
Đây là một tác phẩm thiên tài thể hiện hình ảnh Đức Kitô đã chết trên thập giá, ngay khoảnh khắc Người trút hơi thở cuối cùng. Mặc dù kích thước nhỏ, người xem vẫn cảm thấy xúc động khi nhìn thấy các chi thể của Người bị trật khớp, và đôi bàn tay bị rách ở lỗ đinh do sức nặng của cơ thể bất động đang rũ về phía trước.
Việc nhìn thấy đầu Đức Kitô ngã gục trên ngực, khiến khuôn mặt của Người hầu như không thể nhìn thấy, để lại một ấn tượng sâu sắc. Hai chân Người cong và gục xuống dưới sức nặng của cơ thể mà chúng không còn có thể chịu đựng được nữa.
Hình ảnh mạnh mẽ này được vẽ từ một góc nhìn phía trên và bên phải của thập giá—một góc độ mời gọi chúng ta nhìn thấy Chúa Giêsu trên Thánh Giá như nhìn qua đôi mắt của Thiên Chúa Cha, cảm động trước hành động hiến dâng tối cao của Con mình để đền tội cho tất cả mọi người.
Tác phẩm nghệ thuật này giúp chúng ta hiểu được cuốn sách vĩ đại của vị thánh: Đường lên núi Cát Minh, trong đó ngài mô tả con đường hiệp nhất thần bí với Thiên Chúa. Trong đó, ngài đặt những lời vào miệng Thiên Chúa, hướng đến những người luôn tìm kiếm những mạc khải riêng. Chúa Cha giải thích: “Nếu Cha đã nói cho các con tất cả mọi sự trong Lời của Cha, Con Cha, và nếu Cha không có lời nào khác, thì bây giờ Cha có thể ban cho các con câu trả lời hay mạc khải nào có thể vượt qua mạc khải này?”
“Hãy nhìn chăm chú vào một mình Người, vì trong Người, Cha đã nói và mạc khải tất cả, và trong Người, các con sẽ khám phá ra nhiều hơn những gì các con cầu xin và khao khát… Nếu các con mong muốn Cha trả lời bằng một lời an ủi, hãy nhìn Con Cha vâng phục Cha và những người khác vì tình yêu dành cho Cha, và chịu đau khổ, và các con sẽ thấy Người đáp lại các con biết chừng nào.” (Đường lên núi, chương 22, 5-6)
Sự vĩ đại về mặt thần bí và nghệ thuật của bức vẽ Thánh Gioan Thánh Giá đã làm say lòng Salvador Dalí, người vào năm 1951, đã vẽ nên tác phẩm nổi tiếng thế giới của mình: “Chúa Kitô của Thánh Gioan Thánh Giá.”

Chúa Kitô của Thánh Gioan Thánh Giá (Salvador Dalí)
Jesús Colina
Dòng Cát Minh Việt Nam Sống Trung Thành Theo Đức Kitô
