“Linh đạo Cát Minh – một con đường sống năm thánh Hy Vọng”

Ngày 06/12/2025, trong Thánh lễ tạ ơn bế mạc năm thánh “Mừng hồng ân sáu mươi năm thành lập của Hội Dòng Mến Thánh Giá Thủ Đức”, cũng là Thánh lễ Mẹ Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội, Đức Tổng Giám mục Sài Gòn – Giuse Nguyễn Năng đã mở đầu bài giảng của ngài với hình ảnh so sánh: “Cuộc đời Đức Mẹ hay mỗi chúng ta có thể ví tựa như trò chơi lớn của Hướng Đạo sinh và Huynh trưởng. Trò chơi ấy là con đường dẫn tới kho báu vô tận – chính là Nước Trời.” Thiết nghĩ, điều này như tiếng chuông mời gọi người viết trở về với thực tại, rằng mình cũng đang chơi một trò chơi lớn là “để mình được dìm trong nền linh đạo Cát Minh”. Cũng vì thế, “Linh đạo Cát Minh – một con đường sống năm thánh Hy Vọng”, sẽ là chủ đề cho bài viết này, với ước mong, đây là dịp để mỗi người nhìn lại chính mình trong hành trình sống Năm Thánh vừa qua và nối dài âm hưởng Năm Thánh trong suốt cuộc đời.

Theo cách diễn giải thông thường, linh đạo là con đường thiêng liêng, là sự hiểu biết con đường hoàn thiện tâm linh và cách sử dụng các phương thức dẫn đến mục tiêu về đàng tâm linh đã được xác định. Có thể nói, yếu tố chính và nền tảng của linh đạo Kitô giáo là con đường trở nên người môn đệ của Đức Kitô. Đáp lại lời mời gọi ấy, người Cát Minh cũng đang và sẽ trở nên môn đệ của Ngài ngang qua linh đạo cầu nguyện, huynh đệ và phục vụ. Sự thực hiện triệt để nền linh đạo này sẽ là một con đường để mỗi người sống năm thánh Hy Vọng và có thể, sẽ đạt được kho báu Nước Trời vẫn luôn hằng tìm kiếm nếu kiên tâm đợi chờ và bền gan vững chí.

Trước hết, cầu nguyện – trang bị cần thiết để dẫn bước trên con đường hy vọng. Điều này được phản ánh rõ ràng trong bản Luật dòng Cát Minh: “Anh em ngày đêm suy niệm luật Chúa và tỉnh thức cầu nguyện.” Cầu nguyện không những không đánh mất hy vọng, ngược lại, cầu nguyện còn giúp củng cố thêm niềm hy vọng. Êlia, tổ phụ dòng Cát Minh, trong “tiếng gió hiu hiu,” hay “sự im lặng hoàn toàn”, đã nhận ra sự hiện diện của Thiên Chúa (1V 19,12). Ông có thể đang chạy trốn, nhưng chính trong khoảnh khắc tĩnh lặng này, ông khám phá ra rằng Thiên Chúa vẫn ở gần ông. Cũng thế, trong trò chơi lớn của cuộc đời, Mẹ Maria cũng được trang bị “đầy ân sủng Thiên Chúa” ngang qua biến truyền tin của thiên thần Gabriel, chắc chắn Mẹ luôn luôn cầu nguyện đẹp lòng Thiên Chúa (ĐTGM Giuse Nguyễn Năng). Tại sao các ngài lại được hồng phúc lớn lao ấy? Bởi vì, qua sự cầu nguyện, các ngài được mặc khải để khám phá thánh ý của Thiên Chúa và sống đẹp lòng Người. Cầu nguyện không chỉ yêu mến Thiên Chúa nhưng còn là thông điệp để yêu thương người khác và dấn thân cho sứ mạng Chúa trao ban.

Kế đến, huynh đệ – sự tương phản mạnh mẽ cho con đường hi vọng. Giáo Hội bước vào năm thánh 2025 với khẩu hiệu “Những Người Hành Hương Hi Vọng”. Điều này nghĩa là chúng ta phải dẫn bước cùng nhau, mỗi người phải tự hủy mình đi, trở nên nhỏ bé, và chính Chúa dùng những gì là nhỏ bé, hèn mọn để làm những sự lớn lao. Đến với Cát Minh, ngang qua đời sống cầu nguyện – chiêm niệm, mỗi người sẽ khám phá sự hiện diện của Thiên Chúa qua tha nhân. Để rồi từ đó, tất cả trở nên một, vượt qua rào cản của những khác biệt và cùng bẻ chung một tấm bánh. Điều này cũng được Đức Tổng Giuse Nguyễn Năng, trong Thánh lễ của Hội dòng Mến Thánh Giá, mời gọi mỗi người hãy trở nên những người huynh đệ với nhau, bởi vì, khi đi một mình có thể đi nhanh nhưng sẽ rất đơn độc và nguy hiểm, chỉ có đi cùng nhau mới hy vọng đi xa và hạ cánh an toàn.

Cuối cùng, phục vụ – nơi minh chứng cho con đường hy vọng. Thánh Phaolô, trong thư gửi tín hữu Côrintô, đã mạnh mẽ tuyên xưng: “Tình yêu Đức Kitô thúc bách tôi” (2Cr 5,14). Chính tình yêu ấy ban cho ngài sự mạnh mẽ trong tâm hồn để rao giảng: “Tôi sống nhưng không còn phải là tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi” (Gl 2:20). Cũng thế, người Cát Minh phải cảm nếm và thẩm thấu được tiếng lòng của anh chị em mình; ngang qua việc thực hiện di chúc của Đức Kitô, và mau mắn trở nên một Đức Kitô khác. Người Cát Minh phải “vui mừng và hy vọng, âu sầu và lo lắng” cùng với các môn đệ của Chúa Kitô, đặc biệt là người nghèo và những người đang gặp khó khăn, phục vụ dựa vào nhu cầu của Giáo Hội hay xã hội tuy theo khả năng của mỗi người.

Tựu trung lại, “Linh đạo Cát Minh – một con đường sống năm thánh Hy Vọng”, là cơ hội để mỗi người nhìn lại chính mình trong hành trình sống Năm Thánh vừa qua và nối dài âm hưởng Năm Thánh trong suốt cuộc đời. Ngang qua đời sống cầu nguyện, huynh đệ và phục vụ, mỗi người được tràn đầy hy vọng để trở nên người môn đệ của Đức Kitô và tìm thấy nhau trong gia đình của Thiên Chúa. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần thay đổi bản thân và phải đi ra khỏi vùng an toàn của chính mình, hòa đồng chứ không hòa tan, để sống phù hợp với tiếng nói, hoàn cảnh của đồng loại và của thời đại hôm nay. Bởi vì, không ai là một hòn đảo và xác tín, mỗi người sinh ra đều là một bản gốc, nhưng đừng để chết như một bản sao (Carlo Acutis).

Ngày 09/12/2025

Joschu Lamgiang