Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu và Friedrich Nietzsche

“Vị thánh vĩ đại nhất của thời hiện đại” và người đã tuyên bố rằng “Thiên Chúa đã chết.”

Dù khác biệt sâu sắc, cả hai vẫn thường được đặt cạnh nhau vì đều viết rất nhiều về đau khổ và về cảm nghiệm Thiên Chúa dường như vắng mặt.

Trong tác phẩm Thérèse of Lisieux: The Story of a Mission (Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu: Câu chuyện về một sứ mạng), nhà thần học Hans Urs von Balthasar đã trình bày những điểm có thể so sánh giữa đời sống thiêng liêng của hai nhân vật này.

Khi bước vào Đêm Tối của Linh Hồn trong những tháng cuối đời, trước khi qua đời ở tuổi 24, von Balthasar nhận định:

“Chị đã bước vào đêm tối của tinh thần thời hiện đại… đêm tối của ‘cái chết của Thiên Chúa’, để chiến thắng nó từ bên trong.”

Trong những tác phẩm cuối đời, thánh Têrêsa đã viết:

“Người đã để cho linh hồn con bị bao phủ bởi màn đêm dày đặc nhất, đến nỗi ý nghĩ về Thiên Đàng, vốn trước đây thật ngọt ngào đối với con, nay chỉ còn là nguyên nhân của cuộc chiến đấu và nỗi dày vò. Thử thách này không chỉ kéo dài vài ngày hay vài tuần, nhưng sẽ chỉ chấm dứt vào giờ Thiên Chúa đã định… Người đã cho phép con ngồi vào bàn của những người tội lỗi, vì con không muốn rời khỏi chiếc bàn nơi những anh chị em bất hạnh của con đang ăn bánh của đau khổ, cho đến ngày chính Chúa đã ấn định.”

Nhiều người cho rằng những dòng này diễn tả sự liên đới của thánh nữ với những người vô thần trong bối cảnh văn hóa của thời đại.

Tuy nhiên, von Balthasar nhấn mạnh rằng “Con Đường Nhỏ” (Little Way) của thánh Têrêsa hoàn toàn đối nghịch với học thuyết “Ý Chí Quyền Lực” (Will to Power) của Nietzsche. Nếu Nietzsche đề cao sức mạnh và ý chí thống trị, thì thánh Têrêsa lại nhấn mạnh đến đức khiêm nhường, sự bé nhỏ thiêng liêng và lòng tín thác hoàn toàn vào Thiên Chúa.

Cả Nietzsche lẫn thánh Têrêsa đều dành sự ngưỡng mộ đặc biệt cho Thánh Jeanne d’Arc (Thánh Gioan Arc). Đối với thánh Têrêsa, vị nữ thánh này là mẫu gương của cuộc chiến thiêng liêng vì Thiên Chúa; còn đối với Nietzsche, Jeanne d’Arc là một minh chứng độc đáo cho ý chí quyền lực nội tâm.

Điều thú vị nhất là cả hai thực sự đã cùng ký tên vào sổ lưu niệm của Hôtel des Missions Étrangères tại số 128 Rue du Bac, Paris, vào thứ Sáu, ngày 4 tháng 11 năm 1887.

Khi ấy, thánh Têrêsa đang trên đường hành hương đến Rôma để xin Đức Giáo hoàng Lêô XIII cho phép mình được vào Đan viện Dòng Kín Cát Minh ở tuổi còn rất trẻ.

Chính trong lần ghé khách sạn này, thánh nữ đã lần đầu tiên nhìn thấy thang máy, và từ đó viết nên một trong những hình ảnh nổi tiếng nhất của linh đạo mình:

“Chúng ta đang sống trong thời đại của những phát minh. Ngày nay người ta chẳng còn phải vất vả leo cầu thang nữa; trong những ngôi nhà của người giàu, thang máy thay thế cầu thang rất tiện lợi. Còn con cũng muốn tìm được một chiếc thang máy để nâng con lên cùng Chúa Giêsu, vì con quá bé nhỏ để có thể leo lên những bậc thang gập ghềnh của con đường nên trọn lành.”

Nietzsche qua đời năm 1900, sau những năm cuối đời chìm trong tình trạng suy sụp tinh thần nghiêm trọng.

Thánh Têrêsa qua đời năm 1897, với những lời cuối cùng:

“Lạy Thiên Chúa của con, con yêu mến Ngài.”

Đức Giáo hoàng Phanxicô đã viết về thánh nữ:

“Thánh Têrêsa xác tín hoàn toàn rằng Chúa Giêsu yêu thương mình và đích thân biết mình ngay trong cuộc Thương Khó của Người.”

Nguồn: Catholic Arena