Formula Vitae: Inspiration, Light and Enrichment – học hỏi về Tu luật Thánh Albêtô

Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán 2026, chúng tôi – các tu sinh của Phụ tỉnh Cát Minh Việt Nam – đã quy tụ trong bầu khí huynh đệ để khai mạc Tuần học hỏi linh đạo Cát Minh. Thành phần tham dự gồm các ứng sinh nhà Thánh Têrêsa, các tập sinh Thánh Giuse, cùng anh em sinh viên triết – thần của cộng đoàn Học viện Đức Bà Núi Cát Minh. Đồng hành và hướng dẫn chúng tôi có cha Bề trên Phụ tỉnh Giuse Đinh Văn Điệp, O.Carm., quý cha trong ban đào tạo, và đặc biệt là cha Wayne Stanhope, O.Carm., đến từ Tỉnh dòng Úc Châu. Ngoài ra, lớp học còn có sự hiện diện trực tiếp của hai sơ thuộc Tu hội Donum Dei, cùng quý sơ Cát Minh Bãi Dâu tham dự trực tuyến.

Chủ đề của tuần linh đạo là: Formula Vitae: Inspiration, Light and Enrichment – học hỏi về Tu luật Thánh Albêtô. Lớp học bắt đầu lúc 8g30 sáng với lời giới thiệu của cha Bề trên cộng đoàn Học viện, tiếp đến là những tâm tình định hướng của cha Bề trên Phụ tỉnh. Sau đó, cha Wayne Stanhope mở đầu bài thuyết trình thứ nhất.

Cha Wayne khởi đi từ nền tảng đầu tiên của linh đạo Cát Minh, bắt nguồn nơi những người hành hương thế kỷ XIII. Ngài nhấn mạnh: “Chúng ta, những tu sĩ Cát Minh, là những lữ khách hành hương.” Việc hiểu rõ bối cảnh hình thành của các ẩn sĩ tiên khởi trên Núi Cát Minh giúp chúng ta nhận ra vì sao Tu luật ra đời và được ban hành nhằm mục đích gì. Ngài cũng gợi mở một suy tư đáng chú ý: bối cảnh linh đạo của thời đại hôm nay có nhiều nét tương đồng với bối cảnh thế kỷ XIII – thời điểm Dòng được khai sinh. Vì thế, việc đọc lại và đào sâu Tu luật là điều cần thiết để sống linh đạo Cát Minh cách xác tín trong hiện tại.

Để bắt đầu hành trình tìm hiểu Tu luật, cha Wayne đề nghị ba yếu tố thiết yếu: Surrender (buông bỏ thực tại theo nghĩa dám để mình được biến đổi), Patience (kiên nhẫn bước qua điều cũ để đón nhận điều mới), và Structure (một cấu trúc định hướng cho hành trình tìm kiếm sự khôn ngoan). Tinh thần căn bản là dấn thân vào các thực hành thiêng liêng như con đường dẫn tới tự do và biến đổi. Đây cũng chính là những đặc tính của người lữ khách hành hương thuở ban đầu.

Trước khi đi vào nội dung chi tiết, ngài giới thiệu các tài liệu sử dụng, đặc biệt là Tu luật và tác phẩm Albert and His Rule của cha Michael Mulhall, O.Carm. Ngài gợi ý một cách tiếp cận quan trọng: nhiều khi chúng ta ước mong Tu luật của Thánh Albêtô Albert of Jerusalem đưa ra những kết luận rõ ràng và giải pháp cụ thể cho các vấn đề của đời tu. Tuy nhiên, Tu luật không nhằm cung cấp những câu trả lời sẵn có. Được hình thành từ một phong trào thiêng liêng và thấm đẫm Kinh Thánh, Tu luật trao cho chúng ta một tiến trình khám phá sự khôn ngoan nội tâm và học biết tín thác vào hành trình biến đổi dẫn đến tự do đích thực. Điều đó đòi hỏi chúng ta phải đọc, suy niệm và kiên nhẫn, vì cũng như trong đời sống và Kinh Thánh, thường phải trải qua những bước tiến – lùi trước khi thực sự hiểu được lời mời gọi dành cho mình.

Tu luật không phải là một công thức cứng nhắc, nhưng là kết tinh của một kinh nghiệm thiêng liêng sống động. Để nhận ra sức sống ấy, chúng ta được mời gọi chiêm ngắm các “mẫu gương” nền tảng: Chúa Giêsu Kitô, ngôn sứ Êlia, Đức Maria và các Thánh Cát Minh. Nơi Đức Giêsu, các ẩn sĩ tiên khởi khám phá con đường sống qua chính nhân tính của Ngài. Nơi ngôn sứ Êlia, họ nhận ra tinh thần chiêm niệm triệt để, đến nỗi khước từ chính căn tính bản thân. Đức Maria là Mẹ và là Chị; còn các Thánh Cát Minh là những bậc tiền bối đã sống trọn linh đạo trong hoàn cảnh cụ thể của mình. Tất cả trở thành nền tảng và khả thể để chúng ta sống linh đạo Cát Minh cách trọn vẹn, nếu chúng ta đủ lòng yêu mến và khao khát.

Tiếp đó, cha Wayne đào sâu về chiều kích chiêm niệm và thinh lặng trong truyền thống Cát Minh. Chiêm niệm nằm ở trung tâm đời sống của chúng ta là những người Cát Minh. Chiêm niệm là một hành trình của con tim, là yếu tố năng động liên kết tình huynh đệ trong cộng đoàn, đời sống cầu nguyện trong sự mở lòng ra với Thiên Chúa, và việc phục vụ giữa lòng dân chúng. Tiến trình chiêm niệm dẫn chúng ta đến chỗ nhìn thế giới bằng chính ánh mắt của Thiên Chúa và yêu thương thế giới bằng trái tim của Ngài. Vì thế, chiêm niệm phải làm thay đổi cách tôi nhìn chính mình, nhìn người khác và nhìn Thiên Chúa – đó là một hành trình biến đổi sâu xa của tâm hồn.

 

Về thinh lặng, ngài diễn tả thật đẹp: thinh lặng như một ngôn từ. Thinh lặng không trống rỗng, cũng không chết lặng; đó là lời không được thốt ra nhưng vẫn được hiểu. Chúng ta ngồi lại trong nội tâm, lặng yên và đặt câu hỏi – dù không nghe lời đáp, sự hiện diện vẫn còn đó. Trong trái tim đau khổ, thinh lặng là con đường; trong trái tim mỏi mệt, thinh lặng là bình an; trong trái tim hoang mang, thinh lặng là ánh sáng soi tỏ.

Buổi sáng kết thúc với phần khai triển chương đầu tiên của Tu luật Thánh Albêtô.

Buổi chiều dành cho suy niệm và thảo luận nhóm. Chúng tôi cùng nhau chia sẻ về lời khấn vâng phục và thái độ của mình đối với anh em trong đời sống cộng đoàn. Trước giờ thảo luận, cha Wayne nhấn mạnh rằng trong truyền thống nguyên thủy Cát Minh, lời khấn vâng phục giữ vị trí trung tâm. Sau bốn mươi phút trao đổi, đại diện các nhóm trình bày đúc kết, và cha đưa ra một vài nhận định chung. Buổi học kết thúc sớm hơn dự định, để lại nơi chúng tôi nhiều thao thức và ánh sáng cho hành trình phía trước.

Ngày 24 tháng 02 năm 2026

JB. Văn Diệu, O.Carm.