“Formulae Vitae: Inspiration, Light and Enrichment” – Ngày Học Thứ Ba

Trong bầu khí huynh đệ và cầu nguyện của Tuần lễ học hỏi linh đạo Cát Minh với chủ đề “Formulae Vitae: Inspiration, Light and Enrichment”, ngày học thứ ba (26/02/2026) đã diễn ra với nhiều nội dung phong phú, giúp các tham dự viên đào sâu hơn ý nghĩa của Luật sống Cát Minh trong đời sống đương đại. Nội dung chính của ngày học hôm nay xoay quanh việc đọc lại và suy tư về Luật của Thánh Albert – Thượng phụ thành Giêrusalem, nhằm khám phá những giá trị cốt lõi của linh đạo Cát Minh trong bối cảnh hiện nay.

Mở đầu buổi học, các tham dự viên được mời gọi đọc lại bản Tu Luật của Thánh Albert với câu hỏi định hướng: Những giá trị nào của linh đạo Cát Minh được trình bày trong bản luật này và vẫn có ý nghĩa cho đời sống hôm nay? Qua đó, nhiều chiều kích căn bản của linh đạo đã được nhấn mạnh.

Trước hết đó là tính trung tâm của Thánh Thể, được biểu tượng qua việc nhà nguyện đặt ở vị trí trung tâm, được bao quanh bởi các tu phòng của các tu sĩ. Điều này diễn tả rằng, đời sống của người tu sĩ Cát Minh phải được quy hướng về Đức Kitô hiện diện trong Thánh Thể, nguồn mạch hiệp nhất và nuôi dưỡng đời sống chiêm niệm. Thứ đến, bản Tu Luật cũng nhấn mạnh đời sống huynh đệ cộng đoàn, nơi các thành viên cùng phân định, đối thoại và nâng đỡ nhau. Bên cạnh đó, tinh thần lãnh đạo phục vụ cũng được nhấn mạnh và được thể hiện qua vai trò của vị bề trên, người thi hành trách nhiệm trong tinh thần lắng nghe và phân định chung với cộng đoàn. Một yếu tố quan trọng khác là đời sống chiêm niệm trong thinh lặng và cô tịch. Mỗi tu sĩ có tu phòng riêng, như dấu chỉ của sự trưởng thành thiêng liêng và không gian nội tâm dành cho cầu nguyện. Theo đó, thinh lặng không chỉ là điều kiện bên ngoài nhưng còn là môi trường giúp tâm hồn mở ra trước sự hiện diện của Thiên Chúa. Không những thế, Lời Chúa cũng chiếm giữ vị trí quan trọng trong đời sống Cát Minh. Việc suy niệm Lời Chúa giúp người tu sĩ Cát Minh sống “trong sự trung thành với Đức Giêsu Kitô”, với một “con tim trong sạch và một lương tâm ngay lành”, để Lời Chúa trở thành nguồn nuôi dưỡng đức tin và hướng dẫn đời sống thiêng liêng. Tu Luật cũng đề cao nhiều giá trị Tin Mừng khác như lòng hiếu khách, đời sống chung, đối thoại cộng đoàn, đức vâng phục, phân định thiêng liêng và phục vụ giữa lòng dân Chúa… Tất cả những yếu tố này giúp cộng đoàn bước ra khỏi sự khép kín nơi bản thân để sống cho Thiên Chúa và tha nhân.

Cũng trong ngày học này, các tham dự viên đã được cha Wayne Stanhope, O.Carm. chia sẻ những điểm nhấn được rút ra từ kinh nghiệm của Tổng Tu nghị Dòng Cát Minh năm 2025 đã diễn ra tại Indonesia. Trước hết là lời mời gọi “Hãy để Thiên Chúa là Thiên Chúa”. Theo đó, đời sống chiêm niệm phải được hiểu như một năng động của tình yêu, đưa con người đến sự hiệp nhất sâu xa với Thiên Chúa. Thứ hai, qua hình ảnh Martha và Maria cùng bước đi với nhau nhắc nhớ rằng đời sống chiêm niệm và hoạt động mục vụ không tách rời nhưng cần thiết và bổ túc cho nhau. Vì thế, các hoạt động của người tu sĩ phải toả ra “hương thơm của Đức Kitô”, chứ không phải dấu ấn của cái tôi cá nhân. Thứ ba là đời sống cộng đoàn. Đời sống ấy được ví như việc trở thành “những nghệ nhân của tình huynh đệ”. Các thực hành như lectio divina, hội họp cộng đoàn, các giờ giải trí chung, những bữa ăn huynh đệ, các cuộc đối thoại và tha thứ cho nhau… góp phần xây dựng một cộng đoàn sống động và hấp dẫn, đặc biệt đối với việc đồng hành ơn gọi và mục vụ giới trẻ. Sau cùng là sứ mạng mở ra những “cánh cửa hy vọng” cho thế giới. Theo đó, người chiêm niệm đích thực phải là người mang ánh sáng của Đức Kitô Phục Sinh đến giữa và chiếu soi những đêm tối của nhân loại: nghèo đói, chiến tranh, sự bỏ rơi, bất công và đau khổ của những người vô tội.

Sau những phần trình bày này, các tham dự viên đã có khoảng thời gian thinh lặng cá nhân, tiếp đó là thảo luận nhóm nhỏ và chia sẻ chung. Những câu hỏi gợi ý được trao đến các tham dự viên ngõ hầu giúp mỗi người nhìn lại đời sống của mình: đâu là những giá trị Cát Minh mà mình cảm nghiệm sâu sắc? Những thực hành nào của Tu Luật đang được ưu tiên trong đời sống? Và những chiều kích nào cần được phát triển hơn? Các tham dự viên đã nhiệt thành chia sẻ những đáp án đưa ra cho mỗi câu hỏi; đồng thời qua đó họ cũng được nhắc nhớ rằng, Tu Luật mà Thánh Albert trao cho Dòng tuy chỉ khoảng 1100 từ bằng ngôn ngữ La-tinh, nhưng lại chứa đựng nhiều trích dẫn Kinh Thánh phong phú. Điều này cho thấy rằng, bản Tu Luật của Dòng Cát Minh được xây dựng trên nền tảng Lời Chúa và mời gọi các tu sĩ sống Lời Chúa cách triệt để và cụ thể trong đời sống hằng ngày.

Một hình ảnh đẹp được cha Wayne Stanhope nhắc lại trong buổi học đó là: Thiên Chúa đã viết hai cuốn sách – cuốn sách thứ nhất là cuộc đời, và cuốn sách thứ hai là Lời của Người. Người tín hữu được mời gọi đọc Lời Chúa qua kinh nghiệm cuộc sống, và đọc cuộc sống trong ánh sáng của Lời Chúa. Chính trong tiến trình này, tâm hồn được mở ra cho hoạt động biến đổi của Thánh Thần.

Sau cùng, cha Wayne đã kết thúc ngày chia sẻ của mình với lời mời gọi các học viên hãy đọc Kinh Thánh bằng cái nhìn chiêm niệm: đọc bằng trái tim được biến đổi bởi tình yêu Thiên Chúa. Khi con người đọc Lời Chúa với thái độ này, Lời Chúa không chỉ được hiểu bằng trí tuệ nhưng còn biến đổi toàn bộ đời sống của mỗi người chúng ta. Ngày học thứ ba của Tuần lễ học hỏi linh đạo Cát Minh vì thế trở thành cơ hội quý báu để các tham dự viên khám phá lại sự phong phú của Luật Dòng Cát Minh và nhận ra rằng bản luật cổ xưa ấy vẫn là nguồn cảm hứng, ánh sáng và sự phong phú cho đời sống thánh hiến cũng như sứ mạng của Dòng trong thế giới hôm nay.

Cây Viết Chì.