Dòng Cát Minh Việt Nam Sống Trung Thành Theo Đức Kitô
Ngay từ những thế kỷ đầu của lịch sử, Dòng Cát Minh đã gắn bó cách đặc biệt với Đức Trinh Nữ Maria. Khi các ẩn sĩ Núi Cát Minh dần hội nhập vào đời sống Giáo Hội tại châu Âu, lòng sùng kính Đức Mẹ không chỉ được duy trì, mà còn ngày càng được đào sâu và định hình, trở thành một nét căn bản trong căn tính và linh đạo của Dòng.
Lòng Sùng Kính Đức Maria
Những năm đầu thời kỳ Dòng Cát Minh mở rộng tại châu Âu cũng là thời gian chứng kiến sự phát triển và định hình lòng sùng kính của Dòng đối với Đức Mẹ. Khắp nơi, các tu sĩ Cát Minh đều dâng hiến các nhà thờ của mình cho Đức Trinh Nữ Maria.
Không có gì đáng ngạc nhiên khi các nhà thờ của Dòng cũng có những huynh đoàn kính Đức Maria (cần phân biệt với các huynh đoàn Áo Đức Bà xuất hiện về sau). Năm 1267, Huynh đoàn Đức Mẹ Núi Cát Minh tại Toulouse đã có tới 5.000 thành viên, gồm cả nam lẫn nữ. Các Laudesi — những nhóm hát thánh ca kính Đức Maria — cũng xuất hiện tại Florence (1280), Siena (1289) và Cambridge (khoảng năm 1300).
Trong thời kỳ này, các Ẩn sĩ Núi Cát Minh (Hermits of Mount Carmel) dần được gọi là Anh em Đức Mẹ Núi Cát Minh (Brothers of Our Lady of Mount Carmel). Tên gọi này có lẽ khởi nguồn từ cách gọi phổ biến trong dân chúng, nhưng sau đó đã trở thành đối tượng được chính Dòng suy tư một cách có ý thức. Trong thời đại Kinh viện, người ta cho rằng tên gọi của một sự vật diễn tả bản chất của sự vật ấy. Vì thế, Hiến pháp năm 1294 quy định rằng:
“Bất cứ khi nào có ai hỏi về Dòng chúng ta hoặc về danh xưng của Dòng, thì phải cho biết danh xưng của Đức Trinh Nữ Maria.”
Các giám mục, và chính Tòa Thánh, đã ban các ân xá cho việc sử dụng danh xưng này. Từ đó, ý tưởng cho rằng Dòng Cát Minh được thành lập để tôn kính Đức Maria ngày càng được củng cố. Chẳng hạn, một sắc chỉ của Đức Giáo hoàng Clêmentê V, ngày 5 tháng 3 năm 1311, đã mở đầu bằng những lời:
“Dòng thánh của anh em, được Thiên Chúa thiết lập để tôn kính Đức Maria, vị Trinh Nữ vinh hiển…”
Có lẽ việc thay đổi áo choàng, dấu hiệu đặc trưng của Dòng, cũng cần được đặt trong bối cảnh ý nghĩa của danh xưng này. Chiếc áo choàng có những sọc đặc biệt mà các tu sĩ Cát Minh mặc đã trở thành nguyên nhân khiến họ bị chế giễu tại châu Âu, đồng thời làm cho nhiều người trẻ ngần ngại không muốn gia nhập Dòng.
Vì thế, tại Tổng Công hội năm 1287, chiếc áo choàng có sọc đã được thay thế bằng áo choàng màu trắng. Theo thời gian, màu trắng này trở thành một biểu tượng gắn liền với sự thanh khiết của Đức Mẹ. Có lẽ cũng không hoàn toàn là một sự trùng hợp khi trước đó không lâu, vào năm 1274, một dòng hành khất mang tước hiệu Đức Maria và sử dụng áo choàng màu trắng — Dòng Anh em Đức Trinh Nữ Maria, còn gọi là Dòng Áo Trắng (Pied Friars) — đã bị giải thể. Điều này có thể đã mở đường cho quyết định của Tổng Công hội.
Thánh Simon Stock, Bề trên Tổng quyền từ năm 1254 đến 1266, vốn luôn tha thiết phó thác và trình bày những nhu cầu của Dòng với Đức Mẹ (thực tế, chính trong thời gian này Dòng đã được nhìn nhận và hưởng các đặc ân dành cho các dòng hành khất), đã được Đức Trinh Nữ Maria ưu ái ban cho một thị kiến. Trong thị kiến ấy, Đức Mẹ cầm Áo Đức Bà của Dòng trên tay và tuyên bố:
“Đây là đặc ân Ta ban cho con và cho những người thuộc về con; ai chết khi mang áo này sẽ được cứu độ.”
Về sau, Áo Đức Bà Núi Cát Minh trở thành một phương thế quan trọng để cổ võ và phổ biến lòng sùng kính Đức Maria trong Giáo Hội.
Tạm kết
Qua tiến trình lịch sử ấy, lòng sùng kính Đức Maria ngày càng trở thành một phần không thể tách rời khỏi căn tính Cát Minh. Từ việc dâng hiến các nhà thờ cho Đức Mẹ, mang danh hiệu Anh em Đức Mẹ Núi Cát Minh, cho đến việc trao truyền Áo Đức Bà, tất cả đều diễn tả một xác tín sâu xa: người Cát Minh thuộc về Đức Maria và muốn bước theo Mẹ trong hành trình tìm kiếm và kết hợp mật thiết với Đức Kitô. Vì thế, lòng sùng kính Đức Mẹ không chỉ là một truyền thống đạo đức, nhưng là một phần sống động của gia sản Cát Minh được truyền lại qua các thế hệ.
Tham khảo: Joachim Smet, The Mirror of Carmel: A Brief History of the Carmelite Order (Carmelite Media, 2011), 12.
