KINH MÂN CÔI – CHIÊM NGẮM ĐỨC KITÔ CÙNG VỚI MẸ MARIA

KINH MÂN CÔI
CHIÊM NGẮM ĐỨC KITÔ CÙNG VỚI MẸ MARIA
Nền tảng Kinh Thánh, thần học
và sứ mạng của người giáo dân trong thế giới hôm nay

Dẫn nhập:

Kinh Mân Côi trong một thế giới quá nhiều tiếng nói
Con người hiện đại chúng ta thời nay có nhiều phương tiện liên lạc hơn bao giờ hết, nhưng lại có thể cảm thấy cô đơn hơn; có rất nhiều thông tin, nhưng lại khó tìm được sự khôn ngoan; có rất nhiều điều để nhìn, nhưng lại khó biết mình phải nhìn vào đâu.
Điện thoại thông minh, mạng xã hội, tin tức liên tục, công việc, áp lực kinh tế, những tương quan phức tạp và vô số lựa chọn khiến tâm trí con người luôn trong tình trạng phân tán. Trong một thế giới luôn nói: “Hãy dõi theo tôi,” Kinh Mân Côi dạy người Kitô hữu quay về với Đức Kitô.
Kinh Mân Côi không phải trước hết là việc đọc thật nhiều kinh, cũng không phải một phương pháp để con người tìm sự bình an bằng cách làm cho tâm trí trống rỗng. Kinh Mân Côi là một con đường chiêm niệm các mầu nhiệm về Đức Kitô cùng với Mẹ Maria.
Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II gọi Kinh Mân Côi là một “trường học của Đức Maria”, trong đó người tín hữu học cách chiêm ngắm dung nhan Đức Kitô với Mẹ Maria (Rosarium Virginis Mariae, 14).
Vì thế, giá trị của Kinh Mân Côi không nằm trước hết ở số lượng kinh Kính Mừng, nhưng ở việc qua từng mầu nhiệm, người tín hữu để cho Tin Mừng đi vào trí óc, con tim và đời sống mình.
1. Nền tảng Kinh Thánh của Kinh Mân Côi
Kinh Mân Côi không phải là một hình thức cầu nguyện tách khỏi Kinh Thánh. Trái lại, cấu trúc căn bản của Kinh Mân Côi được xây dựng chung quanh những biến cố quan trọng của lịch sử cứu độ.
a. Kinh Kính Mừng bắt nguồn từ Kinh Thánh
Phần đầu của Kinh Kính Mừng trực tiếp lấy từ Tin Mừng theo thánh Luca: “Kính mừng Maria đầy ơn phúc, Đức Chúa Trời ở cùng Bà” (Lc 1,28), và: “Bà có phúc lạ hơn mọi người nữ, và Giêsu con lòng Bà gồm phúc lạ” (Lc 1,42). Như thế, khi đọc Kinh Kính Mừng, người Kitô hữu không phải chỉ nói những lời do mình sáng tác, nhưng đang lặp lại lời của Thiên Chúa trong Kinh Thánh.
Cách đặc biệt, Luca 1,28 dùng từ Hy Lạp kecharitōmenē, diễn tả Đức Maria là người đã được Thiên Chúa ban đầy ân sủng. Ân sủng ấy không đóng kín nơi Đức Maria nhưng đưa đến lời “Xin vâng”, để Đức Kitô được minh nhiên đến với nhân loại. Do đó, Kinh Mân Côi dạy chúng ta một chân lý căn bản: Ân sủng được lãnh nhận không phải để giữ lại, nhưng để trở thành một lời “Xin vâng” cho sứ mạng.
b. Đức Maria là người ghi nhớ và suy niệm Lời Chúa
Tuy không được nhắc đến nhiều trong các sách Tin Mừng, xong nhưng gì Tin Mừng nói về Đức Maria đều có một tầm quan trọng đặc biệt. Tin Mừng Luca nói về Đức Maria thì ghi nhận rằng: “Còn Maria thì hằng ghi nhớ mọi kỷ niệm ấy và suy đi nghĩ lại trong lòng” (Lc 2,19). Đây chính là tinh thần của Kinh Mân Côi, là tinh thần của suy đi nghĩ lại, củ suy niệm và chiêm niệm. Đức Maria không chỉ nghe những biến cố xảy ra chung quanh mình; Mẹ đón nhận chúng vào tâm hồn mình, suy niệm và nhận ra hoạt động của Thiên Chúa.
Người tín hữu khi lần chuỗi được mời gọi làm điều tương tự: không chỉ “đọc kinh”, nhưng ghi nhớ Đức Kitô, suy niệm Đức Kitô và để Đức Kitô trở thành trung tâm của đời mình.
c. Cộng đoàn tiên khởi cầu nguyện với Maria
Sách Công vụ Tông đồ cho chúng ta một hình ảnh rất đẹp: “Tất cả những người ấy đều đồng tâm nhất trí, chuyên cần cầu nguyện cùng với mấy người phụ nữ, với bà Maria, thân mẫu Đức Giêsu…” (Cv 1,14). Hình ảnh này khắc họa sự hiện diện của Đức Maria giữa cộng đoàn đang chờ đợi Chúa Thánh Thần.
Vì thế, Kinh Mân Côi không đưa chúng ta ra khỏi đời sống Giáo hội. Trái lại, nó đưa chúng ta vào chính trung tâm của đời sống Giáo hội: cầu nguyện với Đức Maria, hướng về Đức Kitô và mở lòng đón nhận Chúa Thánh Thần để thi hành sứ mạng.
2. Trung tâm của Kinh Mân Côi không phải là Đức Maria nhưng là Đức Kitô
Đây là điểm thần học quan trọng nhất. Khi người Công giáo lần chuỗi, có thể có cảm tưởng rằng chúng ta đang “nói với Đức Maria” quá nhiều. Nhưng mục đích cuối cùng của Kinh Mân Côi là đưa chúng ta đến với Đức Kitô.
Thánh Gioan Phaolô II viết rất rõ: “Đọc Kinh Mân Côi chính là cùng với Mẹ Maria chiêm ngắm dung nhan Đức Kitô”. (Rosarium Virginis Mariae, 3) Mẹ Maria không giữ Đức Kitô lại cho mình. Mẹ luôn hướng chúng ta đến Người: “Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo.” (Ga 2,5)
Đó cũng là sứ mạng của Kinh Mân Côi. Kinh Mân Côi không kết thúc nơi Mẹ Maria; Kinh Mân Côi đưa chúng ta qua Mẹ Maria đến với Đức Kitô.
3. Bốn nhóm Mầu nhiệm là một “Tin Mừng thu nhỏ”
Một trong những nét đẹp nhất của Kinh Mân Côi là người tín hữu không chỉ đọc những lời cầu nguyện, nhưng lần lượt đi qua từng thời điểm quan trọng trong cuộc đời của Đức Giêsu. Hay nói cách khác đó là một cái nhìn tổng quát về tất cả cuộc đời của Đức Giêsu.
a. Mầu nhiệm Vui – học cách đón nhận
Truyền Tin, Thăm Viếng, Giáng Sinh, Dâng Chúa, Tìm thấy Chúa.
Những mầu nhiệm này dạy chúng ta rằng Thiên Chúa đến trong những điều rất bình thường: một gia đình, một người mẹ, một đứa trẻ, một công việc, một cuộc gặp gỡ.
Áp dụng: Qua việc sống các mầu nhiệm này khi lần chuỗi Mân Côi, người Kitô hữu học cách nhận ra Thiên Chúa trong gia đình, nơi làm việc, những trách nhiệm hằng ngày và những con người Chúa đặt bên cạnh mình.
b. Mầu nhiệm Sáng – học cách làm chứng
Chúa Giêsu chịu phép rửa, tiệc cưới Cana, công bố Nước Thiên Chúa, biến hình và lập Bí tích Thánh Thể.
Áp dụng: Qua việc sống các mầu nhiệm này khi lần chuỗi Mân Côi, người Kitô hữu không chỉ đi lễ vào Chúa nhật nhưng phải đem Tin Mừng vào nơi mình sống: gia đình, trường học, nơi làm việc, xã hội và những tương quan hằng ngày.
c. Mầu nhiệm Thương – học cách yêu trong đau khổ
Vườn Cây Dầu, đánh đòn, đội mão gai, vác Thánh Giá và chịu đóng đinh.
Khi suy niệm những mầu nhiệm này, người tín hữu học rằng đau khổ không nhất thiết là dấu hiệu Thiên Chúa bỏ rơi chúng ta.
Áp dụng: Khi gặp bệnh tật, thất bại, mất mát, cô đơn hay những bất công, người Kitô hữu học cách kết hợp đau khổ của mình với Thánh Giá Đức Kitô.
d. Mầu nhiệm Mừng – học cách sống trong hy vọng
Phục Sinh, Thăng Thiên, Chúa Thánh Thần hiện xuống, Đức Maria được đưa về trời và được tôn vương.
Kinh Mân Côi kết thúc không phải bằng ngôi mộ, nhưng bằng vinh quang.
Áp dụng: Người tín hữu sống giữa một thế giới có nhiều sợ hãi nhưng không tuyệt vọng, bởi vì biết rằng Đức Kitô đã chiến thắng sự chết.
4. Tại sao Kinh Mân Côi đặc biệt cần thiết trong thời đại hôm nay?
Có thể nói Kinh Mân Côi đáp ứng ít nhất năm nhu cầu sâu xa của con người hiện đại.
a. Kinh Mân Côi chữa trị sự phân tán
Chúng ta sống trong một nền văn hóa của sự tập trung chú ý bị phân mảnh. Kinh Mân Côi giúp người tín hữu dừng lại, suy ngẫm, cảm nhận và tập trung. Mỗi Kinh Kính Mừng giống như một lời mời: “Hãy trở lại với Đức Kitô.” Không phải khi đọc kinh Mân Côi là chúng ta chạy trốn thế giới; nhưng trái lại chúng ta trở về với Chúa để có thể trở lại với thế giới bằng một tâm hồn bình an hơn.
b. Kinh Mân Côi chữa trị căn bệnh so sánh
Mạng xã hội khiến con người tân thời thường xuyên nhìn vào đời sống của người khác. Kinh Mân Côi dạy chúng ta nhìn vào Đức Kitô. Thay vì nhìn và soi mói xem: “Người khác đang sống thế nào?” Chúng ta học để hỏi lại chính mình: “Chúa muốn tôi sống thế nào?”
c. Kinh Mân Côi giúp con người đối diện với đau khổ
Các mầu nhiệm sự thương không phủ nhận đau khổ. Nó đưa đau khổ vào trong ánh sáng của Thánh Giá. Người lần chuỗi Mân côi sẽ không nói: “Tôi không đau khổ.” Nhưng họ học cách nói: “Lạy Chúa, xin ở với con trong đau khổ này.”
d. Kinh Mân Côi giúp gia đình trở thành trường học của Tin Mừng
Thánh Gioan Phaolô II đã đặc biệt nhấn mạnh chiều kích gia đình của Kinh Mân Côi trong Rosarium Virginis Mariae, 41–42. Một gia đình cùng lần chuỗi không nhất thiết là một gia đình không có vấn đề. Nhưng khi lần chuỗi Mân Côi chung với nhau, họ đang học cách cùng nhau đem những vấn đề của gia đình mình đến trước Chúa.
e. Kinh Mân Côi đào tạo người môn đệ
Mục đích cuối cùng của việc lần chuỗi không phải là trở thành người đọc nhiều kinh hơn, nhưng là trở nên giống Đức Kitô mỗi ngày một hơn.
Nếu sau nhiều năm lần chuỗi mà chúng ta vẫn nóng giận, không tha thứ, vẫn ích kỷ, thiếu lòng thương xót và không quan tâm đến người nghèo, thì chúng ta cần trở lại với chính các mầu nhiệm mình đang suy niệm.
5. Kinh Mân Côi và việc biến đổi đời sống
Có thể diễn tả tiến trình sống các mầu nhiệm Kinh Mân Côi như một tiến trình chiêm niệm trong hành động, gồm bốn động từ: Chiêm – Suy – Cầu – Sống
Chiêm: Tôi chiêm ngắm về mầu nhiệm của cuộc đời Đức Kitô.
Suy: Tôi suy ngẫm và tự hỏi: Đức Giêsu đang dạy tôi điều gì?
Cầu: Tôi cầu mong và nguyện ước đem chính đời sống của mình vào trong mầu nhiệm ấy.
Sống: Tôi diễn tae điều mình đã chiêm niệm bằng chính chọn lựa sống.
Ví dụ, khi chiêm ngắm Mầu nhiệm Thăm Viếng, tôi không chỉ đọc Kinh Kính Mừng, nhưng tôi có thể hỏi: “Hôm nay có ai đang cần tôi đến thăm?”
Khi chiêm ngắm Chúa chịu đội mão gai, tôi có thể hỏi: “Tôi có đang làm tổn thương người khác bằng lời nói của mình không?”
Khi chiêm ngắm Chúa vác Thánh Giá, tôi có thể hỏi: “Tôi đang mang thập giá nào? Tôi có thể mang nó với Đức Kitô như thế nào?”
Khi chiêm ngắm Chúa Phục Sinh, tôi có thể hỏi: “Tôi đang tuyệt vọng về điều gì? Tôi có thực sự tin vào quyền năng của sự sống mới không?”
Như thế, mỗi mầu nhiệm trở thành một bài học cho đời sống.
6. Làm thế nào để người giáo dân không cảm thấy Kinh Mân Côi là một gánh nặng?
Đây là một vấn đề mục vụ rất thực tế và cũng rất quan trọng. Nếu chúng ta trình bày Kinh Mân Côi như một nghĩa vụ phải hoàn thành, người giáo dân sẽ dễ cảm thấy mệt mỏi: “Hôm nay tôi chưa đọc đủ một chuỗi.”
Nhưng nếu trình bày Kinh Mân Côi như một cuộc gặp gỡ với Đức Kitô, thái độ sẽ có thể khác.
Không tạo nên cảm gíac bắt buộc phải, theo nghĩa: “Tôi phải đọc 50 Kinh Kính Mừng.” Nhưng là hãy giúp mỗi người nhận ra đó là thời gian ân sủng mà: “Tôi muốn dành ra khoảng thời gian này để ở với Chúa.”
Người mới bắt đầu không nhất thiết phải cảm thấy mình phải đọc thật nhiều. Có thể bắt đầu bằng một chục kinh, nhưng đọc chậm, suy niệm một mầu nhiệm và đem một hoàn cảnh cụ thể vào lời cầu nguyện.
Chẳng hạn: “Lạy Chúa, con xin dâng cho Chúa gia đình con.” “Con xin dâng người con đang lo lắng.” “Con xin dâng công việc của con.” “Con xin dâng người mà con chưa thể tha thứ.”
Như thế, tràng chuỗi Mân Côi trở thành nơi tôi đặt cuộc đời mình vào tay Chúa. Điều quan trọng không phải là chúng ta đọc bao nhiêu, nhưng là: Sau khi lần chuỗi, tôi có trở nên giống Đức Kitô hơn không?
7. Kinh Mân Côi và sự khác biệt với những hình thức thiền định bằng tràng hạt
Trong nhiều truyền thống tôn giáo, người ta cũng sử dụng chuỗi hạt hoặc sự lặp lại các lời cầu nguyện như một phương tiện giúp tâm trí tập trung và bình an. Người Công giáo có thể trân trọng những điều tốt đẹp trong các truyền thống ấy.
Tuy nhiên, Kinh Mân Côi có một bản chất đặc biệt. Mục đích của Kinh Mân Côi không phải là làm cho tâm trí trở nên trống rỗng, nhưng là làm cho tâm trí và con tim được lấp đầy bởi Đức Kitô và Tin Mừng. Không phải là chạy trốn thực tại, nhưng đem thực tại đến trước mặt Chúa. Không phải chỉ tìm sự bình an tâm lý, nhưng tìm sự bình an trong tương quan với Thiên Chúa. Không phải chỉ lặp lại một âm thanh, nhưng chiêm ngắm một Mầu Nhiệm.
Đó là lý do tại sao Kinh Mân Côi vừa mang tính chiêm niệm vừa mang tính truyền giáo.
8. Sứ mạng của người lần chuỗi trong Giáo hội hôm nay
Người lần chuỗi không thể chỉ là người cầu nguyện cho chính mình. Trong sách Công vụ Tông Đồ, Đức Maria cùng với cộng đoàn cầu nguyện trong khi Giáo hội chuẩn bị lãnh nhận Chúa Thánh Thần và bắt đầu sứ mạng.
Do đó, người lần chuỗi hôm nay được mời gọi trở thành người cầu nguyện cho thế giới. Họ có thể lần chuỗi:

• cho gia đình;
• cho con cái và giới trẻ;
• cho những người đau khổ;
• cho người di dân và người nghèo;
• cho những người xa rời Giáo hội;
• cho các linh mục và tu sĩ;
• cho hòa bình;
• cho những người đang chiến tranh;
• cho các nhà lãnh đạo;
• cho việc truyền giáo;
• và cho chính Giáo hội.

Nhưng lời cầu nguyện phải dẫn đến hành động. Mầu nhiệm Thăm Viếng phải dẫn tôi đến với người cần được thăm viếng. Mầu nhiệm Thương Khó phải làm tôi biết cảm thông với người đau khổ. Mầu nhiệm Phục Sinh phải làm tôi trở thành người gieo hy vọng. Đó là chiêm niệm trong hành động: nhìn Đức Kitô, để rồi đem Đức Kitô đến với thế giới.
9. Kinh Mân Côi: một con đường nên thánh rất đơn sơ cho mỗi tín hữu
Một trong những vẻ đẹp lớn nhất của Kinh Mân Côi là nó không đòi hỏi người tín hữu phải có nhiều thời gian, kiến thức thần học hay một không gian đặc biệt.
Có thể lần chuỗi:

• trên xe khi đi làm, hay đi làm về;
• trong giờ nghỉ;
• khi đi bộ;
• trong gia đình;
• trước khi đi ngủ;
• trong nhà thờ;
• khi đang chờ đợi;
• hoặc trong những lúc đau khổ và lo lắng.

Kinh Mân Côi có thể trở thành một nhịp cầu nối kết đời sống thường ngày với đời sống cầu nguyện. Đây chính là điều rất phù hợp với ơn gọi của mọi người tín hữu: nên thánh ngay giữa lòng thế giới.
Công đồng Vatican II dạy rằng mọi tín hữu đều được mời gọi nên thánh: “Tất cả mọi Kitô hữu, bất luận ở bậc sống hay địa vị nào, đều được Chúa kêu gọi, mỗi người theo cách riêng, đến sự thánh thiện trọn hảo.” (Lumen Gentium, 40)
Kinh Mân Côi có thể trở thành một phương thế đơn sơ giúp người giáo dân sống lời mời gọi ấy.
10. Kết luận: Không chỉ đọc Kinh Mân Côi, nhưng để Kinh Mân Côi sống trong mình
Kinh Mân Côi không phải là một cuộc chạy đua xem ai đọc được nhiều chuỗi hơn. Nó cũng không phải là một gánh nặng mà Giáo hội đặt thêm trên đôi vai người tín hữu. Kinh Mân Côi là một con đường. Một con đường cùng với Mẹ Maria: – đón nhận Đức Kitô; – chiêm ngắm Đức Kitô; – đi theo Đức Kitô; – đau khổ với Đức Kitô; – sống lại với Đức Kitô; – và đem Đức Kitô đến cho thế giới.
Vì thế, câu hỏi quan trọng không phải: “Tôi đã đọc bao nhiêu chuỗi?” nhưng là: “Sau khi lần chuỗi, tôi có nhìn người khác bằng đôi mắt của Đức Kitô hơn không?” Tôi có biết tha thứ hơn không? Tôi có biết phục vụ hơn không? Tôi có bình an hơn không? Tôi có can đảm hơn để sống Tin Mừng giữa thế giới hôm nay không?
Nếu câu trả lời là có, thì Kinh Mân Côi đang thực sự làm công việc của nó. Bởi vì mục tiêu cuối cùng của Kinh Mân Côi không phải là làm cho chúng ta trở thành những người đọc kinh giỏi hơn, nhưng là làm cho chúng ta trở thành những môn đệ trung thành hơn của Đức Kitô.
Và có lẽ đây chính là lời mời gọi đẹp nhất của Mẹ Maria dành cho người tín hữu hôm nay: “Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo.” (Ga 2,5)

——-
Các nguồn tham khảo
1. Kinh Thánh:
o Lc 1,26–38 – Truyền Tin và tiếng “Xin vâng” của Maria.
o Lc 1,39–45 – Đức Maria thăm viếng bà Êlisabeth.
o Lc 2,19 – Maria “ghi nhớ và suy đi nghĩ lại trong lòng.”
o Lc 2,51 – Maria “hằng ghi nhớ tất cả những điều ấy trong lòng.”
o Ga 2,1–12 – Cana: “Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo.”
o Cv 1,12–14 – Maria cầu nguyện cùng cộng đoàn Giáo hội tiên khởi.
2. Công đồng Vatican II, Lumen Gentium, 52–69, đặc biệt số 66–67: về vai trò của Đức Maria trong đời sống và lòng đạo đức của Giáo hội.
3. Phaolô VI, Marialis Cultus (1974), đặc biệt số 42–55: về việc sùng kính Đức Maria và Kinh Mân Côi.
4. Gioan Phaolô II, Rosarium Virginis Mariae (2002): văn kiện quan trọng nhất về Kinh Mân Côi trong thời đại hiện đại. Đặc biệt các số 5, 12–17, 21–25, 38–42.
5. Giáo lý Hội Thánh Công Giáo, đặc biệt số 971 về lòng sùng kính Đức Maria; 2673–2679 về việc cầu nguyện trong sự hiệp thông với Mẹ Maria.
6. Lêô XIII, Supremi Apostolatus Officio (1883), văn kiện quan trọng về Kinh Mân Côi và việc cầu nguyện cho Giáo hội và thế giới.
7. Piô XII, Ingruentium Malorum (1951), đặc biệt về Kinh Mân Côi trong gia đình và giữa những thử thách của thế giới.
8. Gioan Phaolô II, Novo Millennio Ineunte (2001), 32–34: về việc Giáo hội bước vào thiên niên kỷ mới bằng việc chiêm ngắm dung nhan Đức Kitô.