
Bức ảnh đen trắng chụp những tù nhân tiều tụy chen chúc nơi cổng trại tập trung Mauthausen, giơ cao cánh tay và mũ trong niềm hân hoan khi binh lính Hoa Kỳ tiến vào trên xe tăng qua cổng; một biểu ngữ được giăng ngang phía trên tòa nhà cổng đá.
Vấn nạn sâu xa về sự dữ là một cớ vấp phạm khiến nhiều người xa cách Thiên Chúa và cũng khiến không ít người rời bỏ Người. Phải chăng đó là sự dữ luân lý và tội lỗi đang hoạt động? Đúng, nhưng còn hơn thế nữa. Phải chăng đó là sự dữ luân lý nơi chính những người lẽ ra phải nêu gương? Vâng, nhưng hơn thế nữa, đó còn là sự dữ thể lý và đau khổ. Đây là thứ sự dữ mà tất cả chúng ta đều chứng kiến. Hãy lấy chiến tranh làm ví dụ, với việc cố ý tàn phá các thành phố và việc tàn sát vô cớ những người già và người vô tội, phụ nữ và trẻ em. Đó chính là tai họa của chiến tranh.
— Tôi tớ Chúa Jacques de Jésus
Bài nói chuyện 10, “Thập Giá: Thanh tẩy đau khổ và niềm vui”
Tuần tĩnh tâm cho Đan viện Cát Minh Pontoise, tối thứ Sáu, ngày 10 tháng 9 năm 1943
Ghi chú:
Vào ngày 5 tháng 5 năm 1945, quân đội Hoa Kỳ đã giải phóng khu trại tập trung Mauthausen–Gusen.
Trong số các tù nhân có Tôi tớ Chúa Cha Jacques de Jésus (Lucien Bunel), một tu sĩ Cát Minh và là hiệu trưởng, đã bị bắt năm 1944 vì che chở cho người Do Thái Pháp, cả học sinh lẫn người lớn, tại trường của ngài ở Avon, Pháp. Bị đày đến Mauthausen, ngài đã chịu đựng nhiều tháng lao động khổ sai, đói khát và bệnh tật.
Khi trại được giải phóng, ngài vẫn còn sống, nhưng kiệt quệ trầm trọng. Được chuyển đến Linz, Áo và được các anh em Cát Minh chăm sóc, ngài qua đời ngày 2 tháng 6 năm 1945.
Tai họa chiến tranh mà ngài nhắc đến không phải là một ý niệm trừu tượng. Đó chính là thế giới mà ngài đã sống và là đau khổ mà ngài đã mang lấy.
Dòng Cát Minh Việt Nam Sống Trung Thành Theo Đức Kitô