“Lời cầu nguyện là cục pin của Kitô hữu” (ĐTC Phanxicô)

Tôi còn nhớ, vào năm 2017, sự kiện tập đoàn Formosa Hà Tĩnh xả các chất thải độc hại ra biển đã gây nên biết bao hệ lụy cho môi trường sống của con người cũng như các loài vật, đặc biệt là ô nhiễm không khí. Người dân phải rệu rã kêu than, hô vang khẩu hiệu: “Cá cần nước sạch, người dân cần minh bạch và khí sạch” suốt một thời gian dài. Thiết nghĩ, sự sống của con người hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn dưỡng khí. Hãy tưởng tượng, giả như cả trái đất không còn khí Ôxy thì điều gì sẽ xảy ra? Thưa rằng, toàn bộ sự sống sẽ ngừng lại. Cũng thế, dưới lăng kính đức tin, chúng ta xác tín sự quan trọng của cầu nguyện tương tự như nhìn nhận sự quan trọng không thể thiếu của Ôxy. Dưỡng khí cần cho phổi thế nào thì lời cầu nguyện cần cho đời sống Kitô hữu như vậy. Để lần nữa nhắc nhở người Kitô hữu nhận ra tầm mức quan trọng của lời cầu nguyện, Đức Thánh Cha Phanxicô đã từng chia sẻ với con cái: “Lời cầu nguyện là cục pin của Kitô hữu”. Vậy, đâu là thông điệp mà Đức Thánh Cha muốn nhắn gửi đến chúng ta khi ngài nói như thế?

Theo cách hiểu thông thường, “cầu” có nghĩa là xin, “nguyện” là mong ước. Như vậy, “cầu nguyện” là cầu xin và mong ước được điều gì đó. “Cầu nguyện là nâng tâm hồn lên với Thiên Chúa, qua Đức Kitô, trong Thánh Thần, để yêu mến, thờ lạy, ca tụng, cảm tạ, thống hối và cầu xin Ngài ban cho những ơn cần thiết” (SGLHTCG, số 1564 – 2565). Còn “pin” là khái niệm để chỉ sự tích tụ của năng lượng trong một vật thể và có khá nhiều loại pin được dùng phổ biến ngày nay. Trong diễn ngôn này, Đức Thánh Cha đã sử dụng hình ảnh cục pin là nguồn năng lượng tích trữ không thể thiếu của một số vật dụng kỹ thuật để nói lên tầm quan trọng của lời cầu nguyện trong đời sống Kitô hữu. Cách sâu xa, ngài mời gọi chúng ta tái khám phá ý nghĩa, giá trị và nội dung của lời cầu nguyện. Từ đó, chúng ta xét lại cách thức cầu nguyện của mình để đời sống đức tin luôn có nguồn năng lượng dự trữ mỗi ngày.

Trước hết, cầu nguyện là món quà vô giá mà chính Thiên Chúa đã gửi đến cho chúng ta. Sách Sáng Thế đã diễn tả mối tương quan mật thiết giữa Thiên Chúa và con người: “Thiên Chúa dựng nên con người giống hình ảnh Thiên Chúa” (St 1,27). Hơn thế nữa, Thiên Chúa còn tặng ban cho con người tất cả những điều tốt đẹp nhất; Ngài cho họ cai quản muôn loài và muôn vật (x. St 2,21). Biến cố làm cho mối tương quan ấy bị tan vỡ là do con người đã chống lại lệnh của Thiên Chúa. Tuy nhiên, Thiên Chúa đã không bỏ mặc, nhưng đã hứa ban một Đấng đến để nối lại tình hiệp thông ấy. Thiên Chúa luôn khao khát đến tìm, gặp gỡ và ngỏ lời với con người. Đức Giêsu chính là Lời đã đến thế gian để diễn tả niềm khát khao đó của Thiên Chúa (x. Ga 1,14). Như vậy, chính Thiên Chúa đã chủ động đến tìm gặp con người, và cũng chính Ngài đã khơi dậy nơi chúng ta nỗi khao khát sâu thẳm gặp được Ngài. Nỗi khao khát ấy được diễn tả qua lời cầu nguyện. Do đó, cầu nguyện chính là tặng phẩm nhưng không mà Thiên Chúa đã gửi đến cho chúng ta: “Chúa làm tất cả, còn con không làm được gì cả” (Têrêxa Hài Đồng Giêsu).

Không những thế, cầu nguyện còn là sự kết hợp mật thiết giữa chúng ta và Thiên Chúa. “Thưa chuyện thân mật với Ngài như con cái thưa chuyện với cha mẹ”, cách diễn tả này nói lên sự gần gũi, thân quen, sinh động về sự kết hợp giữa chúng ta và Thiên Chúa. Mặc dù, Thiên Chúa là Đấng ở bên ngoài chúng ta, Ngài không hữu hình, nhưng Ngài là nguồn cội của sự sống trong chính chúng ta. Ngài hằng “xem thấy ta, hằng nghe lời ta cầu nguyện”. Cầu nguyện của con người không chỉ là việc đọc những kinh quen thuộc, nhưng còn phải là cuộc trò chuyện thân tình, nơi con người có thể bày tỏ niềm vui, nỗi buồn, những lo âu và hy vọng của mình. Khi cầu nguyện, người Kitô hữu không còn cảm thấy cô đơn, bởi họ tin rằng luôn có Thiên Chúa lắng nghe và đồng hành. Chính sự kết nối này giúp họ được tiếp thêm sức mạnh, giống như một thiết bị được sạc đầy pin để tiếp tục hoạt động hiệu quả. Thánh nữ Têrêsa Avila đã diễn tả rằng: “Cầu nguyện chẳng là gì khác hơn sự chia sẻ thân tình giữa hai người bạn, là luôn giành thời gian ở lại với Đấng mà ta biết là Ngài luôn yêu thương ta”.

Bên cạnh đó, cầu nguyện còn nuôi dưỡng và làm lớn mạnh đời sống đức tin. Giống như cục pin cần được sạc thường xuyên, đời sống thiêng liêng cũng cần được nuôi dưỡng mỗi ngày. Nếu lơ là cầu nguyện, đức tin sẽ dần nguội lạnh, con người dễ bị cuốn theo những giá trị vật chất và đánh mất phương hướng. Ngược lại, một người siêng năng cầu nguyện sẽ có đời sống nội tâm sâu sắc, biết phân định điều đúng sai và sống yêu thương hơn với mọi người xung quanh. Chúa Giêsu đã dạy chúng ta cầu nguyện ngang qua Kinh Lạy Cha (x. Mt 6,5-13). Và Ngài cũng đã chia sẻ dụ ngôn về người biệt phái và người thu thuế lên đền thờ cầu nguyện (x. Lc 18,9-14). Người thu thuế chính là mẫu gương mà chúng ta cần noi theo. Thật đúng khi thánh Têrêxa Hài Đồng Giêsu đã thổ lộ: “Đối với con, cầu nguyện, đó là một sự vươn lên của tâm hồn, một cái nhìn đơn sơ hướng về Trời, một tiếng kêu của lòng biết ơn và yêu thương giữa thử thách cũng như giữa niềm vui; sau cùng, đó là một điều gì đó vĩ đại, siêu nhiên, mở rộng tâm hồn con và kết hợp con với Chúa Giêsu”.

Tuy nhiên, trong thực tế, nhiều khi chúng ta xem nhẹ việc cầu nguyện. Nhịp sống bận rộn, những lo toan đời thường khiến ta quên “sạc pin” cho tâm hồn. Chúng ta dễ rơi vào tình trạng mệt mỏi, mất bình an và xa rời đời sống đức tin. Điều này đặt ra lời nhắc nhở rằng mỗi người cần ý thức hơn về tầm quan trọng của cầu nguyện, biết dành thời gian cho Thiên Chúa mỗi ngày, dù chỉ là những phút giây ngắn ngủi nhưng chân thành. Tất nhiên, đời sống cầu nguyện không phải lúc nào cũng êm xuôi mái chèo, thẳng đuột. Bởi vẫn còn đó những ngày, giờ, phút… cầu nguyện khô khan, nguội lạnh, thất vọng, ảo tưởng, bị chia trí và không thể tập trung… Chẳng phải Chúa Giêsu trong vườn cây Dầu, thánh Augustinô, các thánh nam, thánh Têrêxa Hài Đồng Giêsu bé nhỏ và các thánh nữ cũng đã từng như thế sao? Do đó, người viết thiết nghĩ, “cục pin” cầu nguyện được “sạc đầy” nhờ vào sự chân thành khi chúng ta cầu nguyện. Ngoài ra, thái độ kiên trì, không sờn lòng nản chí và luôn khiêm nhường trong cầu nguyện sẽ giúp “cục pin” được nạp đầy năng lượng mỗi ngày. Vì vậy, chúng ta hãy cứ cầu nguyện luôn, “nếu không có đời sống cầu nguyện, thì không cần ma quỷ cám dỗ, chúng ta sẽ tự gục ngã” (thánh Têrêxa Avila).

Thế nhưng, nguồn năng lượng mà chúng ta nạp vào “cục pin” cầu nguyện được lấy từ đâu? Chắc chắn, chúng ta lấy được qua việc kết nối vào các suối nguồn của cầu nguyện. Điều này được biểu hiện qua nguồn suối thứ nhất là Lời Chúa. Thánh vịnh 119, câu 105 đã khẳng định: “Lời Chúa là ngọn đèn soi cho con bước, là ánh sáng chỉ đường con đi”. Kế đó, nguồn suối thứ hai chính là các Bí tích. Bí tích hiện tại hóa và chuyển thông ơn cứu độ cho ta. Cầu nguyện trong bí tích chính là nội tâm hóa mọi cử hành, từ lời đọc cho đến cử chỉ, cách thức. “Bí tích Thánh Thể là trung tâm và đỉnh cao của đời sống người Kitô hữu” (TGM Timothy M. Dolan). Tiếp nữa, nguồn suối thứ ba chính là các nhân đức đối thần. Đức Tin giúp chúng ta đón nhận Chúa qua Lời Ngài và Bí tích cách tin tưởng tuyệt đối. Đức Cậy cho ta chan chứa niềm hy vọng về tất cả những gì chúng ta tham dự và cử hành khi cầu nguyện. Đức Ái giúp ta đạt tới tình yêu mến thẳm sâu trong sự kết hiệp, trở nên một với Chúa. Cả ba nhân đức đối thần luôn hòa nhập với nhau, giúp người Kitô hữu đạt đến đỉnh cao của cầu nguyện. Sau cùng, nguồn suối thứ tư chính là các kinh nguyện; mỗi lời kinh đều mang ý nghĩa giúp chúng ta khám phá tâm tình, cách thức, ý hướng để “chìm sâu” trong cầu nguyện. Bốn nguồn suối chính yếu trên đây là những “cái giếng” mà chúng ta múc lấy năng lượng để nạp đầy cho “cục pin” cầu nguyện của mình.

Tóm lại, lời cầu nguyện đóng vai trò thiết yếu trong đời sống của người Kitô hữu, giống như cục pin đối với một thiết bị. Nhờ cầu nguyện, con người được kết nối với Thiên Chúa, được tiếp thêm sức mạnh và nuôi dưỡng đức tin. Vì vậy, mỗi người hãy biết trân trọng và duy trì đời sống cầu nguyện, để “cục pin” tâm hồn luôn được nạp đầy, giúp ta sống vững vàng và ý nghĩa hơn trong hành trình cuộc đời. Kết quả của cầu nguyện chính là ở việc sửa đổi bản thân, mở lòng đón nhận sự thay đổi để nên hoàn thiện bản thân mỗi ngày. Thời đại công nghệ khoa học phát triển, cuộc sống con người bị náo động qua từng ngày; để giành thời gian cho cầu nguyện thật là khó. Do vậy, người Kitô hữu phải không ngừng tự ý thức vai trò của việc cầu nguyện trong đời sống của mình để không đánh mất “cục pin” năng lượng cần thiết cho cuộc lữ hành nơi trần thế. Tắt một lời, cầu nguyện là trang bị cần thiết để dẫn chúng ta bước trên con đường hy vọng; điều này được phản ánh rõ ràng trong bản Luật dòng Cát Minh, nơi mà tôi đang dấn thân trong ơn gọi tu trì: “Anh em ngày đêm suy niệm luật Chúa và tỉnh thức cầu nguyện.”

Joschu Lamgiang.