Người thân của anh em!

Ghi chép suy niệm về những người thợ xây dựng âm thầm đi qua đời sống các cộng đoàn Phụ tỉnh Cát Minh Việt Nam

Họ đến rất lặng

Họ đến rất lặng, không bảng tên, không chức danh, cũng chẳng cần ai long trọng giới thiệu. Họ xuất hiện ở những nơi còn hoang sơ hay đổ nát: nơi đất trống hoang sơ chưa từng có mái nhà, nơi những căn nhà cũ đã hoang tàn dột nát, nơi những gì đã xuống cấp và cần được làm lại.

Họ mang đến nhịp sống tạm bợ của công trường, bước chân vào những không gian còn ngổn ngang. Rồi từng ngày, trong lặng lẽ, mọi thứ dần đổi khác. Khi họ ra đi, những nơi từng hoang sơ hay đổ nát đã trở nên gọn gàng, ổn định, sẵn sàng cho một sự sống bền lâu. Họ đến khi mọi thứ còn chưa thành hình, và rời đi khi không gian đã yên ổn. Họ là những người thợ hồ.

Những con người ở rất gần

Nơi các cộng đoàn của Phụ tỉnh Cát Minh Việt Nam, sự hiện diện của những người thợ hồ thân thuộc đến mức anh em Cát minh xem họ như một phần cuộc sống, và có khi quên bẵng việc họ đang làm. Họ hiện diện âm thầm trong đời sống thường ngày của cộng đoàn, gắn với những giai đoạn xây dựng, sửa chữa, mở rộng, rồi tan vào nhịp sinh hoạt chung như một điều rất tự nhiên.

Chỉ khi quan sát kỹ, ta mới nhận ra rằng chính họ là những người đi trọn một vòng đời của công trình: từ những ngày đầu còn ngổn ngang, khi nền đất chưa kịp ổn định, cho đến lúc không gian đã đủ vững vàng để trao lại cho cộng đoàn sử dụng. Sự hiện diện ấy không phô trương, nhưng bền bỉ và nhất quán.

Ngày qua ngày, họ làm việc giữa nắng gió và bụi bặm. Xi măng, hồ vữa, sắt thép trở thành phần quen thuộc của đời sống. Thân người lấm láp, đôi mắt đỏ vì bụi, đôi bàn tay chai cứng theo năm tháng lao động. Mồ hôi thấm vào áo, vào đất, hòa vào nhịp vận hành chậm rãi của công trình.

Giữa trưa, họ ăn bữa cơm đạm bạc mang theo từ nhà hoặc mua vội gần công trình, rồi nghỉ tạm trên nền gạch còn dang dở. Một khoảng nghỉ ngắn, trước khi họ đứng dậy, trở lại với công việc cho đến cuối buổi chiều. Nhịp sống ấy cứ thế lặp lại, đều đặn và bền bỉ, không ồn ào, không than thở, như chính con người họ.

Ẩn sau những con số

Công việc ấy được trả bằng tiền công nhật: thợ chính khoảng năm trăm đến sáu trăm ngàn một ngày; thợ phụ ít hơn. Những con số đủ để người ta sống, nhưng không đủ để nhàn. Chúng được đổi bằng sức khỏe, bằng thời gian, bằng những buổi chiều ra về mệt mỏi, người phủ đầy bụi vữa và mùi nắng.

Nhưng điều giữ họ gắn bó với công việc không chỉ là tiền công. Đó còn là ý thức trách nhiệm và lòng tự trọng của người lao động: làm việc cho trọn, làm cho đến nơi đến chốn, và không dễ dàng bỏ dở.

Nét đẹp rất đời của người thợ hồ

Những người thợ hồ thường rất vui tính, dễ cười, dễ bắt chuyện. Nhưng phía sau sự xuề xòa ấy là một sự ý tứ sâu sắc. Họ biết giữ chừng mực trong lời nói, tránh gây ồn ào, và tôn trọng nhịp sinh hoạt của tu viện. Họ hiểu rằng nơi mình đang làm việc không chỉ là một công trình, mà còn là một không gian có đời sống riêng.

Tại Nhà Phụ tỉnh, anh Thành – một người phụ hồ – cùng vợ chồng anh chị Hải là những người đầu tiên đến làm việc. Anh chị không phải là người Công giáo. Những ngày đầu, anh chị gọi các tu sĩ là “Thầy”, theo cách xưng hô đầy kính trọng quen thuộc. Rồi theo thời gian, qua việc sống và làm việc chung, anh chị học cách phân biệt và gọi “Cha”, “Thầy” theo cách xưng hô của anh em Công giáo.

Không ai giải thích. Không ai dạy.
Mọi sự diễn ra tự nhiên, qua quan sát, qua lắng nghe, qua sự tôn trọng dành cho nhau – một kiểu hòa nhập tôn giáo rất Á Đông, lặng lẽ và bền bỉ.

Khi họ trở thành người thân

Khi họ làm việc, họ không chỉ nhận tiền công. Họ còn nhận một thùng nước đá mát, một chút điểm tâm buổi sáng, vài câu chuyện đời thường trong giờ nghỉ, và một lời hỏi han đúng lúc. Và hơn cả, họ nhận được một cái nhìn tôn trọng.

Từ lúc nào không hay, họ không còn là những người xa lạ. Họ trở thành những người quen, rồi dần dần là người thân của anh em. Dù không có tên trong danh sách cộng đoàn, không dự giờ kinh hay các cuộc họp, chính họ đã góp phần dựng nên những bức tường che mưa nắng cho đời sống cầu nguyện, những khoảng sân cho đời sống huynh đệ, những căn phòng cho sứ vụ âm thầm mỗi ngày.

Điều còn đọng lại

Khi họ ra đi, những bức tường vững chãi như biết lưu luyến, những mái nhà xinh xắn như biết tri ân những người thợ đã tạo dựng cho chúng một sự sống thể lý xinh tươi. Và ở lại, sâu hơn tất cả, là một nỗi chạnh lòng thương lặng lẽ: rằng đời sống thánh hiến không đứng ngoài lao động con người; rằng giữa mồ hôi, bụi bặm và sự bền bỉ âm thầm ấy, có một sự hiện diện đi trước, ở cùng và nâng đỡ.

Trong dáng vẻ lấm láp của những người thợ hồ ấy, Đức Kitô đã lặng lẽ đi ngang qua đời sống chúng ta như một người thân.

Từ cuộc gặp gỡ rất đời ấy, lòng người được mở ra với một niềm hy vọng bình dị: rằng mọi lao động ngay thẳng đều không mất đi, nhưng âm thầm hướng về một ý nghĩa lớn hơn, nơi sự sống được hoàn tất và mọi cố gắng chân thành đều được ghi nhớ.