Suy niệm những chặng đường thập giá của Chúa Giêsu

“Thiên Chúa là tình yêu” (1Ga 4,8), và Thập giá là dấu chứng biểu lộ cách trọn vẹn tình yêu mầu nhiệm ấy. Vì yêu thương loài người sa ngã, Thiên Chúa đã hy sinh chính Con Một Mình, người con yêu dấu. Qua câu khẳng định trong thư gửi tín hữu Do Thái “Không có đổ máu sẽ không có ơn cứu độ” (x. Dt 9,22), chúng ta mới hiểu được thế nào là cái giá của hy sinh.
Thật vậy, “Không có tình yêu nào lớn hơn bằng tình yêu của người thí mạng vì bạn hữu mình” (Ga 15,13). Chúa Giêsu yêu loài người mà Thiên Chúa dựng nên và Ngài đã xuống thế làm người để loài người được trở về làm con Thiên Chúa và để được giao hòa với Thiên Chúa. Giờ đây, chúng ta hãy “trở về”, và cùng đi với Chúa Giêsu, bước những bước chân đau thương lên đỉnh đồi Canvê năm xưa, để họa lại và để cùng chia sẻ nỗi đau khổ cùng cực mà Ngài đã gánh chịu vì tội lỗi chúng ta. Dừng lại ở các chặng đường tiêu biểu cho cả cuộc hành trình Thập giá, chúng ta không chỉ tưởng niệm những đau khổ của Chúa, nhận ra hậu quả nặng nề của tội lỗi của mình, mà hơn hết là khám phá ân huệ kì diệu và tuyệt vời của Tình Yêu. Chiêm ngắm Chúa Giêsu trên hành trình khổ nạn trong tâm tình của năm mà Giáo Hội Việt Nam chú trọng mục vụ với chủ đề: “Mỗi Kitô hữu là một môn đệ thừa sai: ‘Anh em là ánh sáng thế gian’ (Mt 5,14)” để nhắc nhớ căn cước của Kitô hữu: “Anh em là ánh sáng thế gian” (Mt 5,14) và bàn về sứ vụ của Kitô hữu: “Ánh sáng của anh em phải chiếu giãi trước mặt thiên hạ…” (Mt 5,16). Qua đó, chúng ta còn được mời gọi soi chiếu vào chính đời sống cá nhân và tập thể của mình. Từ đây, mỗi người trở nên những môn đệ thừa sai biết sống và làm chứng cho Đấng chịu đóng đinh, Đấng “đến không phải để được phục vụ, nhưng là để phục vụ, và hiến dâng mạng sống làm giá chuộc muôn người” (Mc 10,45).
Lạy Chúa Giêsu! Chúng con đang hướng lòng mình theo Chúa trên hành trình tiến về Canvê tử nạn. Chúng con muốn họa lại để nhớ muôn đời nỗi cùng cực và cái chết nhục nhằn của Chúa để thẩm thấu và cảm nếm tình Chúa đã yêu thương loài người chúng con. Đây cũng là dịp giúp chúng con nhìn lại bản thân để từ đó cố gắng tránh xa tội lỗi, canh tân đời sống mình, kín múc sức mạnh từ Chúa để bước tiếp trên hành trình đời tạm đầy trắc trở chông gai, nhưng hơn hết là cùng với Ngài đi vào cuộc khổ nạn hầu mong được sống lại. Vì chỉ khi đi qua Thập giá mới đến được vinh quang muôn đời.
Lạy Mẹ Maria Diễm Phúc Núi Cát Minh, xin Mẹ đồng hành với gia đình, cộng đoàn chúng con qua từng chặng đường Thương Khó này, như Mẹ đã đồng hành với Con của Mẹ năm xưa.
1. “Hành Trình Kết Án và Thi Hành Án”
Chặng Thứ Nhất: Chúa Giêsu bị kết án tử hình
Tin mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Gioan thuật lại rằng: ““Hôm ấy là ngày áp lễ Vượt Qua, vào khoảng mười hai giờ trưa. Ông Phi-la-tô nói với người Do-thái: “Đây là vua các người!” Họ liền hô lớn: “Đem đi! Đem nó đi! Đóng đinh nó vào thập giá!” Ông Phi-la-tô nói với họ: “Chẳng lẽ ta lại đóng đinh vua các người sao?” Các thượng tế đáp: “Chúng tôi không có vua nào cả, ngoài Xê-da.”” (Ga 19, 14-15).
Chúng ta biết: vì yêu, Chúa Giêsu đã nhập thể làm người. Ngài đến với gia đình nhân loại bằng chính con người thật. Nhưng nhân loại đã không tiếp đón Ngài, lại còn tụ họp, xúm lại với nhau để loại trừ Chúa bằng một bản án bất công, ngang qua bàn tay của Philatô. Nhìn vào đời sống con người hôm nay, vẫn còn đó những câu nói gắt gỏng, chua chát; những câu chuyện gây chia rẽ; những việc làm đầy toan tính thị phi; những lời than trách, kết án bất công và vô lý…
Lạy Chúa Giêsu, Chúa vẫn đang bị xử án hôm nay, nơi những hiềm khích và chuộc lợi mà gây nên chiến tranh, nơi những vụ điều tra bức cung cận kệ với cái chết, những phiên tòa diễn kịch, những bản án bỏ túi, bất công, ép người cô thế và bênh kẻ chức quyền… Chúa vẫn tiếp tục chịu oan khiên, nơi bao số phận người vô tội, nơi những người dám mạnh dạn nói tiếng của lương tâm, nơi những nạn nhân của nhân tai gây ra… Xin Chúa nâng đỡ, bênh vực tất cả những ai là nạn nhân của một xã hội đầy bất công và thiếu đi những môn đệ thừa sai. Và xin giúp vãn hồi cho chúng con một môi trường sống nơi mà “Tín nghĩa ân tình nay hội ngộ; Hòa bình công lý đã giao duyên” (Tv 85,11) và quyền cũng như phẩm giá con người được tôn trọng.
Chặng thứ hai: Chúa Giêsu vác Thập giá
Tin mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Gioan: “Bấy giờ ông Phi-la-tô trao Đức Giê-su cho họ đóng đinh vào thập giá. Đức Giê-su chịu đóng đinh vào thập giá. Vậy họ điệu Đức Giê-su đi. Chính Người vác lấy thập giá đi ra, đến nơi gọi là Cái Sọ, tiếng Híp-ri là Gôn-gô-tha” (Ga 19, 16-17).
Kinh Thánh cho chúng ta biết: Cây Thập giá không được dựng trên núi sọ, nhưng chính Chúa phải vác lên. Như thể là tội nhân phải vác lấy tội mình mà bước đi trước mắt những người tố cáo, để phải nghe thêm những lời nguyền rủa và mắng nhiếc. Song, Chúa Giêsu nào đâu có tội, Ngài đến làm người như chúng ta và giống chúng ta về mọi điều, ngoại trừ tội lỗi. Vậy, tại sao Ngài lại phải vác Thập giá như tội của mình? Thật trớ trêu và đớn đau biết chừng nào! Trong đời sống con người cũng luôn có những thập giá. Thập giá của cơm áo gạo tiền, cuộc sống mưu sinh, lặn lội bốn bể, tha phương cầu thực; thập giá của bệnh hoạn tật nguyền; thập giá của sự chia ly; thập giá của sự xúc phạm; thập giá của đời tu… Nhiều gia đình, cộng đoàn hôm nay đang đứng trước bờ vực, nguy cơ đổ vỡ chỉ vì không chấp nhận được những gánh nặng của kiếp nhân sinh, yếu đuối phận người. Người ta thấy cuộc sống đau khổ, nặng nề vì khó chấp nhận những giới hạn của người khác.
Lạy Chúa, Chúa đã phán rằng: “Ai muốn theo Ta, hãy từ bỏ chính mình, vác thập giá mình hằng ngày mà theo” (Mt 16,24). Xin cho chúng con biết đón nhận thập giá hằng ngày với tinh thần trách nhiệm, bao dung. Xin cho chúng con biết đón nhận, cảm thông với những giới hạn của người khác trong gia đình, cộng đoàn và xã hội. Ước gì chúng con biết luôn mang lại cho những nơi mình hiện diện cách nào đó được đầy tràn niềm vui thay vì khổ đau, hạnh phúc thay vì thập giá.
2. “Trên con đường dẫn đến nơi thi hành án”
Chặng thứ ba: Chúa Giêsu ngã xuống đất lần thứ nhất
Lời Chúa trong sách ngôn sứ Isaia: “Chính người đã bị đâm vì chúng ta phạm tội, bị nghiền nát vì chúng ta lỗi lầm; người đã chịu sửa trị để chúng ta được bình an, đã phải mang thương tích cho chúng ta được chữa lành” (Is 53,5).
Chiều Giêrusalem hôm nay, biết bao con mắt đổ dồn vào hình ảnh Chúa Giêsu vác Thập giá bước đi trong khó nhọc và nặng nề. Thập giá nặng so với sức lực của một tử tù qua một đêm bị tra tấn rùng rợn, hãi hùng và dã man. Cả tâm thân mình đổ xuống đất. Mỗi lúc máu và nước mắt, mồ hôi và cát bụi phủ bám thêm lên chiếc tấm áo ngoài của Người…
Lạy Chúa Giêsu, cuộc sống mỗi người chúng con hôm nay, dù dấn thân trong ơn gọi nào, vẫn đầy dẫy những gian nan, khốn khó bủa vây. Nhiều lúc vấp ngã vì nản lòng, chúng con chẳng muốn gượng dậy để bước tiếp, thậm chí buông xuôi theo phận đời tăm tối. Có những lúc, chúng con rơi vào hoàn cảnh hết sức bi đát, khốn cùng trong đời sống gia đình lẫn ơn gọi dâng hiến. Những lúc ấy, chúng con rất cần sự đồng hành, xin Chúa ban thêm sức mạnh để nâng đỡ và ủi an chúng con.

Chặng thứ bốn: Đức Mẹ gặp Đức Chúa Giêsu vác Thập giá
Tin Mừng Chúa Giêsu theo thánh Luca: ““Ông Simêon chúc phúc cho hai ông bà, và nói với bà Maria, mẹ của Hài Nhi: “Thiên Chúa đã đặt cháu bé này làm duyên cớ cho nhiều người Ítraen ngã xuống hay đứng lên. Cháu còn là dấu hiệu cho người đời chống báng; và như vậy, những ý nghĩ từ thâm tâm nhiều người sẽ lộ ra. Còn chính bà, một lưỡi gươm sẽ đâm thâu tâm hồn bà.”” (Lc 2, 34-35).
Cuộc đời và sứ vụ của Chúa Giêsu luôn in đậm dấu ấn của mẹ Maria. Suốt ba mươi năm trên hành trình dương thế, Chúa vẫn luôn có Mẹ đồng hành, hỏi han, chăm sóc và chia sẻ. Giờ đây, trên đường Thập giá, khi mà hầu hết con người đều ngoảnh mặt quay lưng làm ngơ, các môn đệ của Chúa tháo chạy gần hết, thì Mẹ vẫn đứng đó, cùng Con Yêu trên từng chặng đường khổ nạn. Mẹ đứng đó tâm hồn tê tái sầu vì biết chỉ ít phút nữa thôi con không còn ở cùng Mẹ nữa. Sức nặng của khổ giá và từng làn roi trên Thân Thể Con, khiến trái tim mẹ nhói đau và nát tan. Dầu vậy, Mẹ vẫn kiên vững cùng Con đón nhận và chu toàn thánh ý Chúa Cha, như thuở ban đầu Mẹ đã chu toàn trong biến cố giáng sinh của Con Mẹ.
Lạy Mẹ Maria, lời tiên tri của cụ già Simêon khi xưa, giờ đây đang ứng nghiệm với Mẹ. Nỗi đau khổ mà Chúa Giêsu phải chịu đã làm cho Mẹ tan nát cõi lòng. Xin Mẹ dạy chúng con biết đón nhận và thi hành thánh ý Chúa cách trung thành trọn vẹn như Mẹ.

Chặng thứ năm: Ông Simon vác thánh giá đỡ Đức Giêsu
Tin Mừng Chúa Giêsu theo thánh Máccô: “Lúc ấy, có một người từ miền quê lên, đi ngang qua đó, tên là Simon, gốc Kyrênê. Ông là thân phụ hai ông Alêxanđê và Ruphô. Chúng bắt ông vác thập giá đỡ Đức Giê-su. Chúng đưa Người lên một nơi gọi là Gôn-gô-tha, nghĩa là Đồi Sọ” (Mc 15, 21-22).
Thập giá cuộc đời chính là những đau khổ, khó nhọc của phận người. Gánh vác thập giá của mình vốn không phải là điều dễ dàng gì; bởi vậy, kề vai vác đỡ thập giá của người khác nữa thì quả là điều phi thường. Tuy nhiên, điều phi thường ấy lại được ông Simon người Kyrênê thực hiện trên đường khương khó của Chúa Giêsu. Hành động cao cả ấy dường như được thúc đẩy bởi một con tim rỉ máu và biết chạnh lòng thương trước đau khổ của đồng loại.
Lạy Chúa Giêsu, trên đường vác Thập giá, Chúa đã nhận sự giúp đỡ của ông Simon, người Kyrênê, và thật bất ngờ, sự liên lụy ngoài ý muốn của ông lại trở nên một ân phúc. Xin cho chúng con là mỗi môn đệ thừa sai biết tỏ lòng nhân ái với những người đang đau khổ, những người cô thế cô thân bị ức hiếp chà đạp, và biết đau nỗi nau của họ. Xin dùng chúng con như khí cụ trong tay chúa mà đem sự xoa dịu cho biết bao anh chị em mình.

Chặng thứ sáu: Bà Vêrônica trao khăn cho Đức Giêsu lót mặt.
Tin Mừng Chúa Giêsu theo thánh Mátthêu: ““Bấy giờ những người công chính sẽ thưa rằng: “Lạy Chúa, có bao giờ chúng con đã thấy Chúa đói mà cho ăn, khát mà cho uống; có bao giờ đã thấy Chúa là khách lạ mà tiếp rước; hoặc trần truồng mà cho mặc? Có bao giờ chúng con đã thấy Chúa đau yếu hoặc ngồi tù, mà đến hỏi han đâu?” Đức Vua sẽ đáp lại rằng: “Ta bảo thật các ngươi: mỗi lần các ngươi làm như thế cho một trong những anh em bé nhỏ nhất của Ta đây, là các ngươi đã làm cho chính Ta vậy”” (Mt 25, 37-40).
Vượt trên nỗi sợ trước quân lính bạo tàn, bỏ ngoài tai mọi dự luận cũng như tiếng la hét, lăng nhục của đám đông, bà Vêrônica hiên ngang bước ra, tiến đến bên Chúa Giêsu và lấy khăn mà lau khuôn mặt mướt máu của người. Thời đại hôm nay, chúng ta chứng kiến quá nhiều người bị cô lập, bị loại trừ và bị bỏ rơi. Họ là nạn nhân của sự dửng dưng hay ác tâm của chính anh em đồng loại. Trong gia đình, sự khác biệt của mỗi người nhiều khi không được thông cảm, tôn trọng và đón nhận đúng mực. Nơi cộng đoàn, khả năng mỗi người nhiều lúc là thế mạnh mình nhưng cũng sẽ là thế yếu cho người khác, cũng có thể sát thương nội tâm hay giết chết người khác. Do đó, nhiều người cảm thấy cô đơn, thất vọng, tuyệt vọng như bị bỏ rơi trong chính gia đình và cộng đoàn của mình.
Lạy Chúa Giêsu, bà Vêrônica đã chạnh lòng thương, không ngại bước đến đưa khăn lau mặt Chúa. Cử chỉ tuy nhỏ bé nhưng đã toát lên một tấm lòng can đảm và tình yêu thương lớn lao! Xung quanh cuộc sống chúng con hôm nay, khắp nơi vẫn còn đầy dẫy, hiển hiện khuôn mặt Chúa thảm hại và đau thương như vậy. Xin cho chúng con có một trái tim biết rỉ máu và thương cảm, để biết đi và thoát ra khỏi chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, đi ra khỏi vùng an toàn của chính mình, ra khỏi lối sống thụ động, cầu an, hưởng thụ mà xã hội hôm nay quảng bá và tuyên truyền, để không ngại phiền phức mà liên đới với bao phận đời đau thương. Xin cho chúng con biết tìm kiếm và nhận ra thánh nhan Chúa nơi những anh chị em khốn khổ ấy của mình.

Chặng thứ bảy: Đức Chúa Giêsu ngã xuống đất lần thứ hai
Lời Chúa trong thư thứ nhất của thánh Phêrô Tông đồ: “Được chia sẻ những đau khổ của Đức Ki-tô bao nhiêu, anh em hãy vui mừng bấy nhiêu, để khi vinh quang Người tỏ hiện, anh em cùng được vui mừng hoan hỷ. Nếu bị sỉ nhục vì danh Đức Ki-tô, anh em thật có phúc, bởi lẽ Thần Khí vinh hiển và uy quyền, là Thần Khí của Thiên Chúa, ngự trên anh em” (1Pr 4, 13-14).
Sức nặng của Thập giá tăng theo những bước chân Chúa lên đồi Canvê. Một lần nữa, Chúa lại ngã xuống đất những Ngài đã đứng lên để đi hết chặng đường. Đời sống hôn nhân và gia đình ngày nay cũng vậy, không phải lúc nào cũng đẹp như buổi ban đầu hay trăng mật, rồi đến lúc cũng sẽ phải đối diện với những chói chang, mệt mỏi của gánh nặng kiếp nhân sinh. Cũng thế, đời sống tu trì đâu phải lúc nào cũng màu hồng, mà có khi là thảm đỏ được phủ nhiều gai nhọn bên dưới.
Lạy Chúa Giêsu, một lần nữa Chúa lại ngã xuống dưới sức nặng của cây Thánh giá. Đó là sức nặng của tội lỗi con người, từ người đầu tiên cho đến người cuối cùng trong dòng lịch sử nhân loại. Chúa vẫn đang ngã xuống từng ngày ở đây hôm nay, để cứu vớt và cố nâng dậy bao người gục ngã, nằm la liệt, chồng chất, lớp lớp hàng hàng ở đời hay trong lòng Giáo Hội. Độc tài, bất nhân, kiêu ngạo, tham lam, ích kỷ, gian dối, hận thù, vô luân, phóng đãng, bất trung… là những sức nặng của thập giá đang đè Chúa ngã xuống. Chúa bị đè bẹp bởi tội lỗi chúng con. Những Chúa vẫn gượng dậy vác Thánh giá đó để bước đi. Chúa yêu chúng con quá đỗi thế đó.
Xin Chúa giúp chúng con biết dứt ra khỏi tội lỗi mình, để không chất thêm gánh nặng lên vai Chúa. Xin tăng cường nơi chúng con tình yêu và ý thức dấn thân, để chúng con đủ sức vác thánh giá mình mà không bỏ cuộc, mà không lùi bước, mà trở nên thừa sai của Chúa. Xin làm cho chúng con trở thành một Giáo Hội “đi ra”, không ngại té ngã, không ngại trượt chân, không ngại bầm dập, để yêu thương, liên đới và phục vụ mọi người, nhất là những người cùng khổ.
Chặng thứ tám: Chúa Giêsu đứng lại yên ủi con thành Giêrusalem.
Lời Chúa trong thư của thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Rôma: “Lòng bác ái không được giả hình giả bộ. Anh em hãy gớm ghét điều dữ, tha thiết với điều lành; thương mến nhau với tình huynh đệ, coi người khác trọng hơn mình; nhiệt thành, không trễ nải; lấy tinh thần sốt sắng mà phục vụ Chúa. Hãy vui mừng vì có niềm hy vọng, cứ kiên nhẫn lúc gặp gian truân, và chuyên cần cầu nguyện. Hãy chia sẻ với những người trong dân thánh đang lâm cảnh thiếu thốn, và ân cần tiếp đãi khách đến nhà” (Rm 12, 9-13).
Ai rồi cũng sẽ phải khóc. Khóc thể hiện mức độ rung cảm sâu xa của con tim. Khi buồn, người ta khóc. Khi vui quá, người ta cũng có thể chảy cả nước mắt ra. Hơn hai ngàn năm trước đã có những giọt lệ lã chã tuôn rơi khóc thương cho một người bị kết án là tử tội. Đời sống gia đình hôm nay của chúng con cũng không thiếu những dòng nước mắt chảy ngược vào trong tâm hồn cha mẹ vì con cái hư hỏng, ngỗ nghịch. Lại có những dòng nước mắt vì gặp phải người chồng vũ phu, lạc lối trong ma men, rượu chè, cơ bạc, lô đề, sổ xố; hay những người vợ tệ bạc, thờ ơ, luôn gắt gỏng, chua cay… Hơn thế nữa, còn có những giọt nước vô vọng, tủi nhục, oan ức và đau thương nơi nhà tu. Những giọt nước mắt đó tràn ngập bởi thiếu đi những thừa sai đích thật.
Lạy Chúa, Chúa đã nói: “Đừng khóc thương Ta, hãy khóc cho phận mình. Cây tươi còn bị xử thế này thì gỗ mục sẽ ra sao?” Ngay giữa nỗi thống khổ, Chúa không thoái lui, không ủy mị, không tủi cực xót xa phận mình, mà dạy chúng con đừng khóc thương Chúa mà hãy khóc cho phận mình. Chúng con không thể sống đạo chỉ với, bằng những cảm xúc hời hợt nhất thời, hay một số việc đạo đức qua mắt chiếu lệ, mà đồng thời vẫn vô tư hay thỏa hiệp với sự dữ. Xin cho chúng con đừng chỉ khóc thương Chúa chịu thống khổ, mà trước hết biết góp phần thổi bùng ngọn lửa mà Chúa đã mang đến trái đất này, vì Chúa vẫn còn khắc khoải ước mong ngọn lửa ấy cháy bừng lên.
Chặng thứ chín: Chúa Giêsu ngã xuống đất lần thứ ba
Lời Chúa trong sách ngôn sứ Isaia: “Con thở than như nhạn kêu chim chíp, con rầm rì chẳng khác bồ câu; nhìn lên Chúa mãi, mắt con đã hoen mờ. Lạy Chúa, sức con nay đã kiệt, xin Ngài thương cứu giúp” (Is 38,14).
Con đường lên đỉnh đồi Canvê không quá xa, nhưng cơn đau từ những trận đòn, cái đói, cái mệt sau một ngày bị giam giữ, cái nặng của thập giá làm cho hành trình trở nên đằng đẵng và Chúa đã không còn sức bước vững, mà chỉ còn lê lết những bước chân cuối cùng. Toàn cảnh bi thảm của tội lỗi nhân loại đang đè nặng và thách thức một tình yêu can đảm tới cùng.
Lạy Chúa Giêsu, Chúa lại ngã xuống một lần nữa, không chỉ bởi sức nặng của thanh gỗ trên vai, mà là sức nặng ghê gớm hơn nữa của tội lỗi con người. Đè nặng nhất trong tâm can Chúa có lẽ chính là tội lỗi trong lòng Giáo Hội. Chúa thinh lặng và nhìn xuyên qua các thế kỷ và thấy Giáo Hội hôm nay vẫn nhiều ngổn ngang của những chia rẽ, hận thù, độc quyền, trì trệ và lạm dụng… Chúa toát mồ hôi, nghẹ thở và khuỵu xuống.
Xin Chúa thanh luyện Giáo Hội của Chúa ở đây hôm nay, để chúng con vượt qua các căn bệnh trầm kha của mình. Xin cho chúng con biết dấn thân đảm nhận những vui mừng và hy vọng, ưu sầu và lo lắng của tha nhân, nhất là của những người nghèo khổ và bất hạnh.
3. “Thi hành án”
Chặng thứ mười: Quân dữ lột áo Đức Giêsu
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Luca: “Khi đến nơi gọi là ‘Đồi Sọ’… Rồi họ lấy áo của Người chia ra mà bắt thăm” (Lc 23, 33-34).
Con người cần đến quần áo để che thân như cần cơm bánh để sống. Bị tước hết manh áo cuối cùng đồng nghĩa với việc tước bỏ phẩm giá của một người. Trần truồng là một sự sỉ nhục cay đắng đến tột cùng. Với dã tâm nham hiểm, con người đã nghĩ ra nhiều chiêu trò hiểm độc để làm hại cuộc đời của nhau. Con người sẵn sàng bôi nhọ thanh danh, đánh mất danh dự, nhân phẩm của đồng loại, đẩy đồng loại xuống hố sâu của vực thẳm. Vì danh-lợi-dục mà người ta dễ dàng chà đạp lên nhân phẩm của nhau và tự bán rẻ lương tâm mình.
Lạy chúa Giêsu, khi đến nơi thi hành án tử mà con người, thụ tạo của Chúa, đã ban cho Ngài, trước hết, Chúa đã bị lột áo, cả áo ngoài và áo trong. Chúa bị lột sạch, bị lột hoàn toàn trần trụi, hình ảnh của tận cùng sự sỉ nhục. Và Chúa ôm lấy, nuốt trọn sự sỉ nhục ấy. Chúa mang lấy sự xấu hổ của ông Adam trong vườn địa đàng sau khi sa ngã. Chúa mang lấy sự thiếu thốn cùng cực và đau khổ của những người nghèo, những người bị chiếm đoạt và bị loại bỏ nhân phẩm, những người bị xã hội cho “ra rìa” hay loại trừ. Hôm nay, Chúa vẫn còn tiếp tục bị lột trần trụi, bất cứ nơi nào con người bị sỉ nhục cách phi nhân và bất nhẫn; dẫu cho họ vô tội hay có tội, dù bởi kẻ khác hay tự mình buộc mình bởi hoàn cảnh. Chúa đang bị sỉ nhục nơi các vị lãnh đạo tôn giáo và những người hoạt động xã hội dân sự bị vu khống, xuyên tạc và đấu tố khi mang án oan, để rồi mang vào mình cái “mác” phản động, chia rẽ. Chúa đang bị sỉ nhục nơi các nạn nhân của bạo hành gia đình, của bạo lực học đường, của cá mè một lứa nơi đời tu hay cộng đoàn.
Xin Chúa cho chúng con biết tôn trọng và bảo vệ phẩm giá của mọi con người. Và nếu chúng con bị sỉ nhục vì đứng về phía nhân phẩm, thì xin cho chúng con biết vui lòng đảm nhận, như chính Chúa đã chịu sỉ nhục vì chúng con.
Chặng thứ mười một: Chúa Giêsu chịu đóng đinh vào Thập giá
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Luca: ““Khi đến nơi gọi là “Đồi Sọ”, họ đóng đinh Người vào thập giá, cùng lúc với hai tên gian phi, một tên bên phải, một tên bên trái. Bấy giờ Đức Giê-su cầu nguyện rằng: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm”” (Lc 23, 33-34).
Đóng đinh vào thập giá là hình phạt mà chính quyền Rôma dành cho những người mắc án tử vì đã phạm trọng tội. Đây là hình phạt biểu thị sự tận cùng của nhục nhã, xấu hổ, đau đớn và chết từ từ. Bởi ghen tỵ, thù ghét mà những người Do Thái đã vu cáo, làm chứng gian để Chúa Giêsu mang lấy án phạt này trong khi Người chẳng hề phạm tội.
Lạy Chúa Giêsu, Chúa bị đóng đinh và treo lên, như một tên tử tội nhục nhã thảm hại. Chúa bị treo đó giữa hai tên cướp. Không có “kỳ tích” hay sự can thiệp ngoạn mục nào vào giờ chót. Chỉ có những lời chế nhạo và khiêu khích của kẻ qua người lại: “Nếu ông là Con thiên Chúa, hãy xuống khỏi thập giá đi nào!” Chúa không xuống khỏi thập giá, bởi Chúa đã rao giảng về thập giá, và vì Chúa đã hứa với con người rằng khi nào bị treo lên, Chúa sẽ kéo mọi người cùng Chúa (x. Ga 12,32). Ngày hôm nay, giữa chúng con, nơi cá nhân, gia đình, cộng đoàn hay xã hội, vẫn còn những tiếng gào thét cuồng nhiệt, hoan hỷ đòi đóng đinh Chúa. Chúa vẫn đang bị đóng đinh nơi những cuộc bách hại nhắm vào các Kitô hữu; nơi những người lương thiện; nơi ý thức hệ vô thần áp đặt, tuyên truyền vào tâm trí người dân; nơi những cuộc ‘triển lãm”, hay ‘lên đồng’ của thứ truyền thông bẩn nhắm vào Giáo Hội; nơi sự; ‘rao giảng’, quảng bá những trào lưu văn hóa, thế tục hóa đối nghịch với các giá trị Tin Mừng; nơi lương tâm con người bị xói mòn, đục khoét vì nịnh nọt để mua danh-lợi-dục.
Xin Chúa ban cho chúng con ơn tin tưởng vào tình yêu cứu độ của Chúa, ơn trung thành đảm nhận thập giá mình tới cùng, để “mang lấy vào thân cho đủ mức những gian nan thử thách mà Chúa còn phải chịu, vì lợi ích Thân Thể Chúa là Hội Thánh” (Cl 1,24).
Chặng thứ mười hai: Chúa Giêsu chết trên Thập giá
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Luca: ““Bấy giờ đã gần tới giờ thứ sáu, thế mà bóng tối bao phủ khắp mặt đất, mãi đến giờ thứ chín. Mặt trời ngưng chiếu sáng. Bức màn trướng trong Đền Thờ bị xé ngay chính giữa. Đức Giê-su kêu lớn tiếng: “Lạy Cha, con xin phó thác hồn con trong tay Cha.” Nói xong, Người tắt thở”” (Lc 23, 44-46).
Chúng ta hãy cùng nhau thinh lặng cả bên trong lẫn bên ngoài giây lát để suy ngắm giờ phút hấp hối trên đồi Canvê của Chúa chúng ta.
Lạy Chúa Giêsu! Thế là hết, điều gì đến rồi cũng đã đến, điều gì phải xảy ra rồi cũng xảy ra, Chúa gục đầu tắt thở, sau khi kêu lớn tiếng phó thác linh hồn trong tay Chúa Cha. Chúa đã dìm mình xuống tận đáy sâu nhất của thân phận con người. Chúa đã chết thật sự. và cái chết của Chúa nhắc chúng con rằng thế giới và xã hội này dù rách nát tả tơi hay hư hỏng đến múc nào, thì cũng đã được Chúa yêu thương cứu độ. Chúa chẳng bao giờ từ bỏ con người.
Xin cho chúng con trung kiên chiến đấu chống lại nền văn hóa của sự chết và sự dữ, trong niềm tin tưởng và hy vọng bất diệt, vì “khi tử thần chích nọc độc vào Chúa thì nó tự sát”. Xin giúp chúng con vững tin rằng tình yêu của Chúa lớn hơn sự vô tâm bướng bỉnh của những con người cứng cỏi nhất, và chỉ có tình yêu của Chúa mới cứu được thế giới này.
Chặng thứ mười ba: Hạ xác Chúa Giêsu xuống khỏi Thập giá
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Gioan: “Hôm đó là ngày áp lễ, người Do Thái không muốn để xác chết trên thập giá trong ngày Sabát, mà ngày Sabát đó lại là ngày lễ lớn. Vì thế họ xin ông Philatô cho đánh giập ống chân các người bị đóng đinh và lấy xác xuống […] Sau đó, ông Giôxếp, người Arimathê, xin ông Philatô cho phép hạ thi hài Đức Giêsu xuống. Ông Giôxếp này là một môn đệ theo Đức Giêsu, nhưng cách kín đáo, vì sợ người Do Thái. Ông Philatô chấp thuận. Vậy, ông Giôxếp đến hạ thi hài Người xuống” (Ga 19, 31-35. 38).
Còn đâu bóng hình trẻ thơ nơi máng cỏ Bêlem? Còn đâu những cử chỉ thân tình mà Mẹ Con trao cho nhau trong những lần gặp gỡ? Còn đâu nét “giảng dạy như Đấng có uy quyền”, “uy hùng khiến thần giữ và sóng gió lặng câm”? Giờ đây, chỉ còn lại tấm thân nát tan, tiều tụy treo lơ lững giữa chiều tàn. Giờ đây, chỉ còn lại trong vòng tay Mẹ tấm thân con không còn chút hơi thở. Bàn tay Mẹ một lần nữa đưa tay ra ôm lấy tấm thân Con yêu quý tả tơi. Con là khúc ruột, là máu thịt và là tất cả cuộc đời của Mẹ. Mẹ chín tháng mang nặng đẻ đau, ba năm cho Con bú mớm, từng ngày từng ngày nhìn con khôn lớn trong hạnh phúc, vậy mà bấy giờ Mẹ lại phải ôm con vào lòng trong đau đớn tột cùng!
Lạy Chúa Giêsu, trong cuộc hành hình Chúa, Mẹ vẫn đứng đó dưới chân Thập giá Chúa. Giờ đây, mọi sự đã hoàn tất, nhưng với Mẹ, nỗi đau vẫn còn và đang dâng lên tột đỉnh, cao trào. Giây phút Mẹ đưa tay đón nhận tấm thân tả tơi của Chúa là giây phút mà lưỡi gươm được tiên báo thuở nào đang đâm sâu nhất vào trong lòng Mẹ. Lời loan báo của sứ thần trong ngày truyền tin về “ngôi báu Đa-vít” và về “triều đại Người sẽ vô cùng vô tận” đã được ứng nghiệm như thế ư? Mẹ ơi, Con của Mẹ đã uống trọn chén đắng Cha trao, nhưng giờ đây chén đắng ấy Mẹ đang uống. Mẹ đứng giữa bóng tối dày đặc và giằng co đức tin một cách mãnh liệt nhất. Nhưng Mẹ vẫn tin vì Mẹ biết Thiên Chúa tốt lành và toàn năng. Mẹ đau khổ nhưng Mẹ chẳng thất vọng. Mẹ tin Chúa có cách của Chúa, và không có gì mà Chúa không thể làm được
Lạy Chúa, trong xã hội hiện nay, có quá nhiều điều khiến chúng con mơ hồ, cứ bay lơ lửng trên không trung mà không hiểu. Chúng con không hiểu tại sao đất nước và dân tộc mình lại lắm nhiễu nhương và khốn khổ đến vậy; con không hiểu tại sao sự dữ bành trướng ghê gớm như thế, nó lấn lướt và thao túng mọi thứ nơi con người; con không hiểu tại sao những người tử tế thường gặp quá nhiều bất trắc; con không hiểu tại sao khoảng cách giàu nghèo, nam nữ lớn đến vậy và giãn ra mãi không cùng.
Xin Chúa, và nhờ Mẹ chuyển cầu, cho chúng con biết vững vàng tin tưởng Chúa ngay giữa những thử thách và khủng hoảng tận cùng. Xin cho chúng con nhớ rằng, không phải cứ có đức tin là sẽ giải quyết mọi sự trong đời sống. Và dù thế nào đi nữa, Thiên Chúa vẫn luôn là Đấng tốt lành, thánh thiện, toàn năng, toàn tri, luôn có lý và trung tín trong mọi việc Chúa làm.
Chặng thứ mười bốn: Táng xác Chúa Giêsu trong mộ đá
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Mátthêu: “Khi đã nhận thi hài, ông Giôxếp lấy tấm vải gai sạch mà liệm, và đặt vào ngôi mộ mới, đã đục sẵn trong núi đá, dành cho ông. Ông lăn tảng đá to lấp cửa mồ, rồi ra về” (Mt 27, 59-60).
Mọi sự đã xong. Chúa Giêsu đã được đặt để trong mộ. Một tảng đá lớn lấp cửa mộ. Sự sống như dừng bước trước cửa mộ. Loài người thinh lặng và Thiên Chúa cũng lặng thinh. Tinh thần đi vào đêm đen và niềm tin bị dấn vào cõi câm lặng mịt mù. Con người ra về trong hiu quạnh và đau buồn, màn đêm buông xuống phủ khắp bầu trời Do Thái như khép lại một điều gì quá tiếc nuối của ngày hôm nay cũng như bấy lâu.
Lạy Chúa Giêsu, Chúa nói với chúng con: “Thầy bảo thật anh em, nếu hạt lúa gieo vào lòng đất mà không chết đi, thì nó vẫn trơ trọi một mình; còn nếu chết đi, nó mới sinh được nhiều hạt khác” (Ga 12, 24). Chúa đã làm như thế, Chúa đã làm người đến mức độ cuối cùng, đó là chia sẻ sự chết với chúng con. Chúa đã chết thật, và như vậy Chúa đã làm người thật sự và trọn vẹn. Cái chết của Chúa soi sáng và trao ban ý nghĩa cho cái chết của mọi người công chính, của những ai vì chiến đấu chống lại sự dữ mà bị loại trừ. Đó không bao giờ là thất bại, là nhục nhã. Vì hạt lúa có vùi trong lòng đất mới nảy mầm, lớn lên và sinh nhiều bông hạt.
Kết thúc: Linh mục (hoặc người dẫn)
Lạy Chúa là Cha chí thánh, Cha đã muốn cho thánh giá của Con Cha trở nên nguồn mạch mọi phúc lành và cội rễ mọi ân sủng; xin cho chúng con biết phải luôn gắn bó cuộc đời mình, cuộc sống của gia đình, đời sống của cộng đoàn với cuộc Thương Khó của Chúa Giêsu Kitô, để cũng được vui hưởng niềm vui vĩnh cửu của sự sống lại. Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô Chúa chúng con. Amen.

Joschu Lamgiang.