Tĩnh Tâm Mùa Chay
Trong Linh Đạo Khoa Học Về Thập Giá

 Giuse Trần Thanh Trung, O.Carm.

Phần I

Thiên Chúa Đã Tạo Dựng Nên Con
Cho Con Luôn Hướng Đến Những Điều Thiện Hảo

Xin cho con học biết lắng nghe tiếng Chúa
hòng dập tắt những tiếng ồn đang vùi dập tiếng Ngài

Ngày 3

Linh Hồn Con Khao Khát Chúa Trời

“Như nai rừng mong mỏi tìm về suối nước trong,
hồn con trông mong, được gần Ngài, lạy Chúa.
Linh hồn con khát khao Chúa Trời, là Chúa Trời hằng sống.
Bao giờ con được đến vào bệ kiến tôn nhan?”
(Tv 42,1–2)

Linh đạo Cát Minh luôn bắt đầu từ khát vọng (longing heart). Không phải khát vọng nông cạn, nhưng là nỗi khát khao đã được Thiên Chúa gieo vào tận đáy linh hồn. Như Thánh Têrêsa Bênêđicta Thánh Giá nhận định: linh hồn con người được tạo dựng với một “khoảng trống” chỉ có Thiên Chúa mới có thể lấp đầy. Chính khoảng trống ấy làm nên tiếng kêu của Thánh Vịnh: khát, không phải vì thiếu nước, nhưng vì thiếu chính Đấng Hằng Sống.

Người Do Thái trên khắp thế giới đọc Thánh Vịnh này trong lễ Sukkot (Lễ Lều – lễ Tabernacle = Lều tạm). Lễ này tưởng niệm bốn mươi năm dân Israel sống như những kẻ lữ hành, không nhà cố định, nương náu trong các lều tạm giữa sa mạc. Trong bảy hoặc tám ngày, họ ăn uống và đôi khi ngủ trong sukkah, để ghi nhớ rằng đời sống của con người luôn mang tính tạm bợ. Linh đạo Cát Minh đọc dấu chỉ này như một mặc khải: chúng ta chưa ở nhà, vì nhà đích thực của linh hồn là Thiên Chúa (x. Ga 15:4-11; 1Ga 2:24, 4:13, 4:16).

Edith Stein, khi suy tư về Thập Giá, đã gọi kinh nghiệm này là tình trạng lưu đày nội tâm: con người có thể sống trong một xã hội ổn định, nhưng vẫn mang trong lòng nỗi bất an sâu xa, vì linh hồn biết rằng mình được tạo dựng cho điều gì đó vượt quá thế giới hữu hạn.

Hoàn cảnh của những người tị nạn ngày nay giúp chúng ta chạm đến chiều sâu của Thánh Vịnh. Hãy lắng nghe lời chứng của Sabir al-Zebeir, người chạy trốn nạn diệt chủng ở Sudan:

“Năm 2005, chính phủ Sudan và lực lượng dân quân Janjaweed đã tấn công làng tôi và thiêu rụi mọi thứ…. Tôi cố gắng sang Chad, nhưng lực lượng chính phủ đã chặn đường; vì thế tôi sang Ethiopia. Khi đến đây, tôi vào một trại tị nạn và sống ở đó gần hai năm.
Không có an ninh cũng không có các dịch vụ cần thiết, nên tôi đến Addis…. Từ sáng đến tối, chúng tôi chẳng có gì…. Chúng tôi muốn được học hành và muốn được sống trong hòa bình. Nhưng hiện tại chúng tôi không có giáo dục và cũng không có việc làm.”[i]

Trong ánh sáng linh đạo Cát Minh, đây không chỉ là một bi kịch xã hội, mà còn là mặc khải về thân phận con người. Edith Stein viết rằng: chỉ nơi nào con người chạm đến sự mong manh cùng tận của mình, nơi đó họ mới mở ra cho sự thật trọn vẹn. Nỗi khát khao của Sabir là tiếng kêu của một linh hồn bị bật rễ, một linh hồn đang tìm kiếm “quê hương”.

Điều Sabir diễn tả chính là nỗi khát khao sâu thẳm mà Thánh Vịnh nói đến: cảm nghiệm rằng nơi ta đang sống, dù an toàn hay tiện nghi, chưa phải là nơi ta thuộc về. Đó là kinh nghiệm của những người bước vào con đường nội tâm: càng đi sâu, càng cảm thấy trần gian này không thể thỏa mãn cơn khát sâu thẳm của linh hồn.

            Dù bạn đang sống trong một mái nhà bình yên hay hoàn toàn vô gia cư; giữa những người yêu thương bạn hay trong cô đơn; có một công việc ổn định hay đang lệ thuộc vào người khác – nỗi khát khao sâu thẳm trong lòng bạn là gì?
            Bạn phản ứng thế nào trước những đau khổ của thế giới?
            Điều gì khiến bạn không thể dửng dưng?
            Khi nào trái tim bạn bị đánh động đến mức không thể quay đi?

            Theo Edith Stein, chính nơi nỗi đau chạm vào nỗi đau, nơi khát vọng gặp gỡ khát vọng, là nơi Thập Giá bắt đầu sinh hoa trái. Ở đâu bạn cảm thông, ở đó bạn bước vào cùng một con đường với Đức Kitô.

            Chính ở đó bạn sẽ gặp được Thiên Chúa. Không phải ngoài cuộc đời, nhưng trong chính vết thương đã được soi sáng bởi tình yêu. Hãy đem tất cả những điều ấy vào trong cầu nguyện thinh lặng.

Lời nguyện

            Hãy gọi tên những khát khao sâu thẳm nhất của lòng mình. Hãy ở lại với chúng, như các ẩn sĩ Cát Minh ở lại với sa mạc nội tâm. Viết ra vì sao Thiên Chúa đã tạo dựng trái tim bạn có khả năng cảm nhận đau khổ, đồng cảm và yêu thương. Xin Người dẫn bạn về quê hương đích thực, là chính Người, và ban cho bạn ân sủng để, qua Thập Giá, đưa những người khác cùng bước về đó với bạn.

Hành động

            Hãy chia sẻ với những người thân yêu về nguồn mạch khát vọng của lòng bạn. Lắng nghe cách họ nhận ra nơi bạn những ân ban riêng: có thể là khả năng lắng nghe, đồng hành, chịu đựng, hay yêu thương trong thinh lặng. Trong linh đạo Cát Minh, chính những ân ban ấy, được thanh luyện qua Thập Giá, sẽ trở thành con đường xót thương cho thế giới.

[i] Sabir al-Zebeir, quoted in Jesuit Refugee Service, “A Tale of Three Cities: JRS Responds to the Needs of Refugees in Urban Environments,” Refugee Voice (July 11, 2011).